{"id":569,"date":"2012-11-24T00:33:35","date_gmt":"2012-11-24T00:33:35","guid":{"rendered":"http:\/\/www.karasite.com\/blog\/?p=569"},"modified":"2012-11-24T00:33:35","modified_gmt":"2012-11-24T00:33:35","slug":"nicin-siir-bulent-ecevit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.karasite.com\/index.php\/2012\/11\/24\/nicin-siir-bulent-ecevit\/","title":{"rendered":"Ni\u00e7in \u015eiir (B\u00fclent Ecevit)"},"content":{"rendered":"<p>&#8220;Sunu\u015f&#8221;da belirtti\u011fim gibi benim i\u00e7in \u015fiir yazmak -\u00f6zellikle siyasete girdi\u011fimden beri- bir ileti\u015fim arac\u0131 bir d\u00fc\u015f\u00fcnce a\u00e7\u0131klama yolu de\u011fil bir d\u00fc\u015f\u00fcnme y\u00f6ntemidir. \u0130ngiliz ozan\u0131 A. E. Houseman &#8220;\u015fiir s\u00f6ylenen \u015fey de\u011fildir s\u00f6yleyi\u015f bi\u00e7imidir&#8221; der. S\u00f6yleyi\u015fle d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc\u015f aras\u0131ndaki ba\u011flant\u0131 g\u00f6z\u00f6n\u00fcnde tutulursa \u015fiir i\u00e7in &#8220;d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen \u015fey de\u011fil d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc\u015f bi\u00e7imidir&#8221; de denilebilir.<\/p>\n<p>Topluma bir bildirim (mesaj\u0131m) olacaksa bunun i\u00e7in \u015fiirden yararlanmam. Yine de yazd\u0131\u011f\u0131m \u015fiirlerde bir bildiri bulunabilir. Ama \u00e7o\u011fu kez ben de o bildiriyi \u015fiirden \u00f6\u011frenirim veya \u00e7\u0131karmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131m.<\/p>\n<p>Topluma bildiride bulunmak i\u00e7in \u015fiir yazanlar\u0131 ele\u015ftirmiyorum. Kimi ozanlar\u0131n topluma insanl\u0131\u011fa b\u00fcy\u00fck katk\u0131lar\u0131 olur o yoldan. Ama \u015fiir ille bunun i\u00e7in yaz\u0131lmal\u0131 diyen olursa buna kat\u0131lamam. Ben yapabildi\u011fim kadar toplumsal g\u00f6revimi siyasal eylem yoluyla yap\u0131yorum. Siyasal a\u00e7\u0131klamalar\u0131mla yap\u0131yorum. Do\u011frudan yap\u0131yorum. \u015eiir benim \u00f6zel eylemim.<\/p>\n<p>Ne var ki a\u00e7\u0131k toplumda siyaset adam\u0131n\u0131n \u00f6zel eylemleri de g\u00fcn\u00fc geldi\u011finde a\u00e7\u0131klanmak gerekir.<\/p>\n<p>\u00dcstelik \u015fiiri \u00f6zel eylemim saysam bile bu \u00f6zel eylemin toplumsal ya\u015fam\u0131mdan ve siyasal eylemimden b\u00fcsb\u00fct\u00fcn kopuk olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da biliyorum. Siyasete girdim diye \u015fiir yazmay\u0131 \u015fiir \u00e7evirmeyi b\u0131raksayd\u0131m siyasette ben ben olmazd\u0131m.<\/p>\n<p>Bir siyaset adam\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn ya\u015fam\u0131 ve d\u00fcnyas\u0131 siyaset olursa onun siyasette bile yararl\u0131 olamayaca\u011f\u0131na inan\u0131r\u0131m. Her siyaset adam\u0131 ille \u015fiirle veya sanatla ilgilenmelidir anlam\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131n bu s\u00f6z\u00fcmden&#8230; Ama her siyaset adam\u0131n\u0131n siyasetten ba\u015fka bir d\u00fcnyas\u0131 da olmal\u0131d\u0131r. Zaman zaman o ba\u015fka d\u00fcnyas\u0131na ge\u00e7ip siyasete siyasetin d\u0131\u015f\u0131ndan da bakabilmelidir. Siyasetin bir soyut u\u011fra\u015f olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 siyasetin \u00f6z konusunun insan oldu\u011funu \u00f6z amac\u0131n\u0131n insan \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve mutlulu\u011fu oldu\u011funu unutturmayacak bir u\u011fra\u015f\u0131 bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 bulunmal\u0131d\u0131r siyaset adam\u0131n\u0131n.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn d\u00fcnyas\u0131 siyaset olursa siyasette yenildi mi veya siyasetten ayr\u0131lmak zorunda kald\u0131 m\u0131 d\u00fcnyas\u0131n\u0131n y\u0131k\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 sanabilir. O y\u00fczden de siyasete s\u0131ms\u0131k\u0131 sar\u0131l\u0131r. Topluma veya insanl\u0131\u011fa yararl\u0131 olabilmek i\u00e7in de\u011fil kendi kendini ayakta tutabilmek i\u00e7in sar\u0131l\u0131r siyasete. Kendisi i\u00e7in sar\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Oysa siyaseti b\u0131rak\u0131nca veya siyaset onu b\u0131rak\u0131nca kendisini bekleyen ve seve seve gidebilece\u011fi ya\u015fayabilece\u011fi bir ba\u015fka d\u00fcnyas\u0131 varsa ve siyasete en \u00e7ok g\u00f6m\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc d\u00f6nemlerde bile kafas\u0131n\u0131n y\u00fcre\u011finin bir k\u00f6\u015fesinde o d\u00fcnyas\u0131n\u0131 da ya\u015fatabiliyor ve o d\u00fcnyas\u0131n\u0131n da \u00f6zlemini duyabiliyorsa g\u00f6z\u00fcn\u00fc h\u0131rs b\u00fcr\u00fcmez siyaset adam\u0131n\u0131n&#8230; Ki\u015fisel siyasal h\u0131rs\u0131 u\u011frunda topluma insanl\u0131\u011fa k\u0131ymaz. Ama gerekti\u011finde toplum u\u011fruna insanl\u0131k u\u011fruna insan u\u011fruna kendi siyasal ya\u015fam\u0131na k\u0131ymay\u0131 g\u00f6ze alabilir. Ancak o durumdaki bir siyaset adam\u0131 siyasetin tutsakl\u0131\u011f\u0131ndan ve s\u0131n\u0131rlamalar\u0131ndan kurtulup \u00f6zg\u00fcr olabilir ve ancak kendi \u00f6zg\u00fcr olan siyaset adam\u0131 toplumun da insanl\u0131\u011f\u0131n da insan\u0131n da \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne ger\u00e7ek katk\u0131da bulunabilir.<\/p>\n<p>Siyasette g\u00fc\u00e7l\u00fc olabilmek i\u00e7in siyasette ki\u015fili\u011fini ve insanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yitirmeyebilmek i\u00e7in siyasette zararl\u0131 olmayabilmek i\u00e7in ba\u015far\u0131yla yengiyle ba\u015f\u0131 d\u00f6nmeyecek yenilgiyle de y\u0131k\u0131lmayacak kadar az ba\u011f\u0131ml\u0131 olunmal\u0131d\u0131r siyasete&#8230; Gere\u011finde &#8220;\u015eah&#8221; \u015fiirimdeki yenilen \u015fah gibi siyasetin darac\u0131k d\u00f6rtgeninden \u00e7\u0131k\u0131p bir ba\u015f\u0131na \u00f6zg\u00fcr gidebilme g\u00fcc\u00fcn\u00fc y\u00fcre\u011finde ta\u015f\u0131yabilmelidir siyaset adam\u0131. Ya da Lao Tsu&#8217;nun iki bin be\u015f y\u00fcz y\u0131l \u00f6nce \u00f6\u011f\u00fctledi\u011fi gibi &#8220;i\u015fini bitirince \u00e7ekilmesini bil&#8221;melidir.<\/p>\n<p>Benim i\u00e7in \u015fiirin bir d\u00fc\u015f\u00fcnme y\u00f6ntemi oldu\u011funu s\u00f6yledim. D\u00fczyaz\u0131 diliyle d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilenin \u00f6tesine ge\u00e7ilebilir bu y\u00f6ntemle&#8230; Ba\u015fka sanat dallar\u0131nda da bu olanak vard\u0131r. Yeter ki ozan ya da sanat\u00e7\u0131 \u015fiir ya da sanat d\u0131\u015f\u0131 bir ama\u00e7 g\u00f6zetmesin yarat\u0131s\u0131nda&#8230; \u00d6ylece kendini her t\u00fcrl\u00fc ama\u00e7 y\u00f6nlendirmesinden de d\u00fc\u015f\u00fcnce duygu ve bilgi ko\u015fulland\u0131rmas\u0131ndan da ba\u011f\u0131ms\u0131zla\u015ft\u0131rarak alg\u0131lay\u0131p d\u00fc\u015f\u00fcnebilsin&#8230; \u00d6ylece \u015fiirin veya sanat\u0131n kendine \u00f6zg\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnme s\u00fcrecine girebilsin&#8230;<\/p>\n<p>Bunu ba\u015farabildi\u011fimde kendi d\u0131\u015f\u0131ma bir g\u00fcc\u00fcn de olanaklar\u0131yla d\u00fc\u015f\u00fcnebilirmi\u015f duyabilirmi\u015f gibi olur. O nedenledir ki eskiler &#8220;esin&#8221;den veya &#8220;ilham perisin&#8221;den ya da eski Yunan diliyle &#8220;mousa&#8221;dan (m\u00fcz&#8217;den) s\u00f6zederlermi\u015f. Ozan\u0131n ya da sanat\u00e7\u0131n\u0131n benli\u011fi d\u0131\u015f\u0131nda da bir g\u00fc\u00e7 kayna\u011f\u0131 varsayarlarm\u0131\u015f. Ku\u015fkusuz \u00f6yle bir d\u0131\u015f g\u00fcc\u00fc \u00f6yle bir &#8220;peri&#8221;si yoktur ozan\u0131n ya da sanat\u00e7\u0131n\u0131n&#8230; Tam tersine&#8230; S\u0131n\u0131rlamalardan ko\u015fullanmalardan kurtulunca d\u00fc\u015f\u00fcncede ve duyguda benli\u011fine daha \u00e7ok eri\u015febilmektedir. Ama\u00e7lar\u0131n y\u00f6nlendirmesinden d\u00fc\u015f\u00fcncelerin ko\u015fulland\u0131rmas\u0131ndan bilgilerin ve dilin s\u0131n\u0131rlamas\u0131ndan kurtulabildi\u011fi oranda benli\u011finde sakl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnme ve duyma g\u00fcc\u00fcn\u00fc harekete ge\u00e7irebilmektedir. A\u015fk\u0131n (transcendant) d\u00fc\u015f\u00fcnce alan\u0131na y\u00fckselebilmektedir. Bilin\u00e7ten bilin\u00e7alt\u0131na bilin\u00e7d\u0131\u015f\u0131na ortak bilin\u00e7d\u0131\u015f\u0131na ge\u00e7ebilmektedir.<\/p>\n<p>Yaln\u0131z ozanlar sanat\u00e7\u0131lar de\u011fil b\u00fcy\u00fck bulu\u015flarda bulunan veya bilimde devrim yapan bilimadamlar\u0131ndan da bir \u00e7o\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcnce ve bilgi ko\u015fulland\u0131rmas\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 a\u015farak d\u00fc\u015f\u00fcnebilen kimselerdir. A\u015fk\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnebilen kimselerdir. Bulduklar\u0131n\u0131 yanl\u0131\u015fl\u0131kla bulan veya aramad\u0131klar\u0131n\u0131 bulan bilim adamlar\u0131ndan s\u00f6zetmiyorum. Ama bilgi ko\u015fulland\u0131rmas\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u015fabildikleri i\u00e7in Hindistan&#8217;a tersinden ula\u015fmak \u00fczere bilinmeyen denizlere a\u00e7\u0131labilip yolda Amerika&#8217;lar bulabilen t\u00fcrden bilim adamlar\u0131 vard\u0131r onlardan s\u00f6zediyorum. \u00d6ylelerinin de \u00f6tesinde d\u00fc\u015f\u00fcncesini her t\u00fcrl\u00fc ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131ktan kurtarabildi\u011fi ve \u00f6zg\u00fcr d\u00fc\u015f\u00fcnebildi\u011fi i\u00e7in veya Souriau (Etienne Souriau: \u00c7a\u011fda\u015f Frans\u0131z Estetik\u00e7isi) &#8216;nun deyimiyle &#8220;a\u00e7\u0131ktan&#8221; d\u00fc\u015f\u00fcnebildi\u011fi i\u00e7in veya arad\u0131\u011f\u0131n\u0131 -bir nesnel bilimsel ger\u00e7ek bile olsa- kendi d\u0131\u015f\u0131nda de\u011fil kendinde arad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bilimde devrim yapabilen bilim adam\u0131ndan s\u00f6zediyorum. Us\u00e7u d\u00fc\u015f\u00fcncenin \u00f6zellikle bilim alan\u0131nda a\u011f\u0131r basmaya ba\u015flay\u0131\u015f\u0131ndan beri daha \u00e7ok gen\u00e7 bilim adamlar\u0131 aras\u0131ndan \u00e7\u0131k\u0131yor b\u00f6yleleri. \u00c7\u00fcnk\u00fc ya\u015flar\u0131n\u0131 ba\u015flar\u0131n\u0131 ald\u0131k\u00e7a a\u011f\u0131rla\u015fan bilgi birikimlerinin ko\u015fulland\u0131rmas\u0131ndan ve us\u00e7u d\u00fc\u015f\u00fcncenin kat\u0131 s\u0131n\u0131rlamas\u0131ndan kendilerini kurtarabilmeleri g\u00fc\u00e7le\u015fiyor.<\/p>\n<p>Ozan\u0131n ve sanat\u00e7\u0131n\u0131nsa -kimi bask\u0131 y\u00f6netimleri d\u0131\u015f\u0131nda- us\u00e7u d\u00fc\u015f\u00fcnme zorunlulu\u011fu yoktur. O nedenle ozanlarla sanat\u00e7\u0131lar \u00f6m\u00fcrlerinin sonuna de\u011fin &#8220;a\u00e7\u0131ktan&#8221; d\u00fc\u015f\u00fcnme ya da a\u015fk\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnme yeteneklerini s\u00fcrd\u00fcrebilmektedirler.<\/p>\n<p>Bu s\u00f6zlerimden us\u00e7u d\u00fc\u015f\u00fcncenin de\u011ferini yarar\u0131n\u0131 bilmedi\u011fim veya yads\u0131d\u0131\u011f\u0131m san\u0131lmas\u0131n. Us\u00e7u d\u00fc\u015f\u00fcncenin s\u0131n\u0131rl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve o s\u0131n\u0131r\u0131n ancak a\u015fk\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnceyle a\u015f\u0131labilece\u011fini belirtmek istiyorum yaln\u0131z. Ama biliyorum ki a\u015fk\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcncenin eri\u015fip a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 alanlarda bilim de uygarl\u0131k da siyaset de ancak us\u00e7u d\u00fc\u015f\u00fcnceyle yerli yerine yerle\u015febilir i\u015flerlik ve ge\u00e7erlilik kazanabilir.<\/p>\n<p>\u0130stedi\u011finiz kadar &#8220;a\u00e7\u0131ktan&#8221; d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn&#8230; \u0130stedi\u011finiz kadar a\u015fk\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn us d\u0131\u015f\u0131 veya bilin\u00e7 d\u0131\u015f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn&#8230; Ba\u015fl\u0131ca d\u00fc\u015f\u00fcnce arac\u0131n\u0131z dildir. Dil de ortak g\u00f6zlemleri duyular\u0131 duygular\u0131 izlenimleri nesnel olarak belirleyip tan\u0131mlayan s\u00f6zc\u00fcklerden olu\u015fur. \u00dcstelik bu s\u00f6zc\u00fcklerin ardarda dizili\u015fi belli kurallara g\u00f6re olur. Bu da d\u00fc\u015f\u00fcncede b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde ba\u011f\u0131ml\u0131 k\u0131lar insan\u0131. O ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131ktan bir \u00f6l\u00e7\u00fcde kurtulabilmek olana\u011f\u0131 en \u00e7ok \u015fiirde vard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc anlatmakla y\u00fck\u00fcml\u00fc de\u011fildir ozan. Nas\u0131l bir heykeltra\u015ftan ta\u015f\u0131 veya tuncu g\u00fcnl\u00fck ya\u015famda i\u015fe yarayacak bi\u00e7imde kullanmas\u0131 beklenmezse ozandan da s\u00f6zc\u00fckleri t\u00fcmceleri g\u00fcnl\u00fck konu\u015fmada veya yaz\u0131\u015fmada k\u0131sacas\u0131 toplumsal ileti\u015fimde i\u015fe yarayacak bi\u00e7imde kullanmas\u0131 beklenemez.<\/p>\n<p>Anlatma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnden ve sorumlulu\u011funda kurtulmas\u0131 dilde \u00f6zg\u00fcrl\u00fck kazand\u0131r\u0131r ozana&#8230; Dilde \u00f6zg\u00fcrl\u00fckse d\u00fc\u015f\u00fcnmede \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc artt\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>Ku\u015fkusuz kesin bir \u00f6zg\u00fcrl\u00fck de\u011fildir bu&#8230; Kesin \u00f6zg\u00fcrl\u00fck yoktur asl\u0131nda. G\u00f6receli bir \u00f6zg\u00fcrl\u00fckt\u00fcr bu&#8230; Fakat g\u00f6receli de olsa \u00f6nemli bir \u00f6zg\u00fcrl\u00fckt\u00fcr.<\/p>\n<p>\u015eiir d\u0131\u015f\u0131 ama\u00e7la yaz\u0131lan \u015fiir topluma bildiride bulunmak i\u00e7in yaz\u0131lan \u015fiir bu \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc kullanamaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00f6yle \u015fiir bir ileti\u015fim arac\u0131d\u0131r. Bir \u015feyler anlatmak zorundad\u0131r. \u015eiirin dilde ve d\u00fc\u015f\u00fcncede sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6receli \u00f6zg\u00fcrl\u00fckten ancak \u015fiiri bir ileti\u015fim arac\u0131 olmaktan \u00e7\u0131kard\u0131n\u0131z m\u0131 yararlanabilirsiniz.<\/p>\n<p>Bu bir anlamda \u015fiiri kendimiz i\u00e7in yazmak demektir. Ama kendimiz i\u00e7in yazarken de insan i\u00e7in yazm\u0131\u015f olursunuz. \u015eiirle kendinizde buldu\u011funuz t\u00fcm insanl\u0131k i\u00e7in bulmu\u015fsunuzdur. Bir ger\u00e7e\u011fi veya do\u011fruyu kendinizde duyamazsan\u0131z bulamazsan\u0131z d\u0131\u015f\u0131n\u0131zda hi\u00e7 duyamaz hi\u00e7 bulamazs\u0131n\u0131z. O nedenle bencillik de\u011fildir \u015fiiri kendisi i\u00e7in yazmak&#8230;<\/p>\n<p>Ben de gazetecili\u011fe hele siyasete girdikten sonra kendim i\u00e7in yazar oldum \u015fiiri. \u00c7\u00fcnk\u00fc art\u0131k bir ileti\u015fim arac\u0131 olarak \u015fiiri kullanmama gerek kalmam\u0131\u015ft\u0131. Gazetecilikte de siyasette de toplumla -\u015fiire gerek kalmaks\u0131z\u0131n- do\u011frudan do\u011fruya ileti\u015fim kurabiliyordum. Toplumsal i\u015flevimi o yoldan yapabiliyordum. \u00d6yle olunce \u015fiirde daha \u00f6zg\u00fcrle\u015febildim. \u015eiir yazmaya ancak bir d\u00fc\u015f\u00fcnce ve duyma y\u00f6ntemi olarak gerek duyar oldum. Dili dile\u011fince kullanabilirdim art\u0131k \u015fiirde&#8230; S\u00f6z dizini kurallar d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kabilirdim. Kimse k\u0131nayamazd\u0131 beni bu y\u00fczden. Kimse bunun hesab\u0131n\u0131 soramazd\u0131 benden. Kimse &#8220;ne demek istiyorsun&#8221; diye soramazd\u0131 bana. Kimse &#8220;neden \u015fu konuyu i\u015fledin&#8221; &#8220;neden \u015fu d\u00fc\u015f\u00fcnceyi dile getirdin&#8221; diyemezdi.<\/p>\n<p>\u015eiiri bu \u00f6zg\u00fcrl\u00fckle yazabilir olunca daha rahat yazar oldum. \u015eiirden kendi d\u00fc\u015f\u00fcncelerimi olu\u015fturmada daha \u00e7ok yararlan\u0131r oldum. \u00dcstelik siyaset adaml\u0131\u011f\u0131n\u0131n tutsa\u011f\u0131 olmaktan kurtuldum \u015fiirle&#8230; \u00c7o\u011funu att\u0131m eski \u015fiirlerimin. Onladan \u00e7o\u011fu \u015fiirin e\u015fi\u011finde yaz\u0131lm\u0131\u015f \u015feylerdi benim i\u00e7in. \u015eiirin e\u015fi\u011finden i\u00e7eri ancak siyaset adam\u0131 olduktan sonra girebildim. Bir \u00e7eli\u015fki gibi g\u00f6r\u00fcnebilir bu&#8230; Ama Lao Tsu&#8217;nun dedi\u011fi gibi\u00a0&#8220;do\u011fru bazen b\u00f6yle \u00e7eli\u015fkilidir&#8221;.<\/p>\n<p>Ne var ki ileti\u015fim d\u00fcrt\u00fcs\u00fc bast\u0131r\u0131lamaz bir d\u00fcrt\u00fcd\u00fcr insanda&#8230;<\/p>\n<p>Ben de bu d\u00fcrt\u00fcye kendimi b\u0131rak\u0131yorum \u015fimdi. Kendim i\u00e7in yazd\u0131\u011f\u0131m\u0131 s\u00f6yledi\u011fim \u015fiirleri yay\u0131nl\u0131yorum. Zaten kendisi i\u00e7in d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrken de kendisi i\u00e7in bulurken de kendisi i\u00e7in yazarken de her\u015feyi insan \u00e7in yap\u0131yordur ki\u015fi&#8230; \u0130lkin kendinizi anlayabilmelisiniz ki ba\u015fkalar\u0131n\u0131 da anlayabilesiniz. Kendini ve ba\u015fkalar\u0131n\u0131 anlamadan da siyasette bir i\u015fe yaranamaz.<\/p>\n<p>\u0130nsanl\u0131k \u015fiirin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc bir \u00f6l\u00e7\u00fcde olsun kullanmazsa dil insan\u0131n arac\u0131 olmaktan \u00e7\u0131kar insan dilin arac\u0131 olur. Arac\u0131n arac\u0131 olur insan. \u00d6zne olmaktan \u00e7\u0131kar nesne olur. \u00d6znelli\u011fin ilkel ve a\u015f\u0131lmaz g\u00fcc\u00fcnden yoksunla\u015f\u0131r. Alman d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fc\u00a0Hamann &#8220;\u015fiiir insanl\u0131\u011f\u0131n anadilidir&#8221;\u00a0derken bunu belirlemek ister. \u00c7\u00fcnk\u00fc dilin kayna\u011f\u0131nda \u00f6z\u00fcnde&#8221;nesneleri belli niteliklerine g\u00f6re nesnel olarak g\u00f6zleyip b\u00f6l\u00fcmlemekten (tasnif etmekten) \u00f6nce \u00f6znel duygunun ilkel g\u00fcc\u00fc vard\u0131r&#8221;\u00a0(Ernst Cassirer &#8211; Language and Myth).<\/p>\n<p>\u015eiirsiz kalan toplum bu nedenle &#8220;insanl\u0131\u011f\u0131n ana dili&#8221;nden kopmu\u015f olur. Dile yabanc\u0131la\u015f\u0131r. O y\u00fczden kendine de yabanc\u0131la\u015f\u0131r.<\/p>\n<p>Dille d\u00fc\u015f\u00fcncenin ili\u015fkisi g\u00f6z\u00f6n\u00fcnde tutulursa \u00f6yle bir toplumda d\u00fc\u015f\u00fcnce de giderek bundan etkilenir ve \u00f6znelli\u011fini yitirip ki\u015fiye yabanc\u0131la\u015f\u0131r.<\/p>\n<p>\u00d6yle bir toplumun insanlar\u0131 sloganlarla konu\u015furlar art\u0131k. Daha k\u00f6t\u00fcs\u00fc sloganlarla d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler. Daha da do\u011frusu pek d\u00fc\u015f\u00fcnmez olurlar.<\/p>\n<p>D\u00fc\u015f\u00fcncenin basmakal\u0131pla\u015fmas\u0131n\u0131 isteyen bask\u0131 y\u00f6netimleri o y\u00fczdendir ki genellikle ozanlar\u0131 da bask\u0131 alt\u0131na almak isterler. Ozan y\u00f6netime ve toplum sorunlar\u0131na kar\u0131\u015fmasa de\u011finmese bile bask\u0131 y\u00f6netimi ozana kar\u0131\u015fma gere\u011fini onunla u\u011fra\u015fma gere\u011fini duyar. \u00c7\u00fcnk\u00fc korkar ozandan bask\u0131 y\u00f6netimi. \u00c7\u00fcnk\u00fc ozan y\u00fcz\u00fcnden dilin ve dil yoluyla da d\u00fc\u015f\u00fcncenin ilkel g\u00fcc\u00fc diriliverirse diye korkar. Dirilir de kafalara ve duygulara \u00f6r\u00fclmek istenen duvarlar\u0131 y\u0131karsa \u00e7izilmek istenen s\u0131n\u0131rlar\u0131 a\u015farsa diye korkar. \u0130nsanlar basmakal\u0131p d\u00fc\u015f\u00fcnceler d\u0131\u015f\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnmeye ezberletilmi\u015f sloganlar d\u0131\u015f\u0131nda konu\u015fmaya ba\u015flarsa diye korkar.<\/p>\n<p>Tarihi boyunca T\u00fcrk toplumu T\u00fcrk halk\u0131 -d\u00fcnyan\u0131n her yerinde- basmakal\u0131p d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr olmaktan ve bask\u0131lar alt\u0131nda suskunla\u015f\u0131p veya nesnele\u015fip benli\u011fini yitirmekten \u015fiirle kurtulmu\u015ftur. Bug\u00fcn de \u015fiirle kurtulmaktad\u0131r. D\u00fc\u015f\u00fcnceye konulan yasaklar\u0131neri\u015femedi\u011fi bir \u00f6zg\u00fcrl\u00fck alan\u0131 olagelmi\u015ftir T\u00fcrk halk\u0131n\u0131n \u00f6zellikle T\u00fcrk k\u00f6yl\u00fcs\u00fcn\u00fcn&#8230; \u015eiirdir bu alan. \u00c7a\u011flar yasalar y\u00f6netimler de\u011fi\u015fir fakat &#8220;insanl\u0131\u011f\u0131n ana dili&#8221;yle kendi diledi\u011fi gibi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr yazar ya da s\u00f6yler T\u00fcrk k\u00f6yl\u00fcs\u00fc. Ne yasaklar ne &#8220;ola\u011fan\u00fcst\u00fc hal&#8221;ler ne &#8220;s\u0131k\u0131y\u00f6netimler&#8221; susturabilmi\u015ftir bug\u00fcne de\u011fin o &#8220;ana dili&#8221;ni T\u00fcrk halk\u0131nda&#8230;<\/p>\n<p>\u015eiirdeki g\u00f6receli d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn nedenini biraz daha a\u00e7\u0131klamak isterim.<\/p>\n<p>Ozan -\u00f6zellikle \u015fiirinde \u015fiir d\u0131\u015f\u0131 ama\u00e7 g\u00fctmeyen ozan- \u015fiiri bir ileti\u015fim arac\u0131 olarak kullanmak zorunda de\u011fildir. Anlatmak i\u00e7in yazmad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re anla\u015f\u0131lmak zorunda da de\u011fildir. Anlatmaktan \u00e7ok anlamak i\u00e7in yaz\u0131yordur. Kimi ozanlar hi\u00e7 ilgilenmezler anlatmakla. Salt anlamak i\u00e7in yazarlar. Bulunmu\u015fu bilmek ya da bildirmek i\u00e7in de\u011fil bulmak i\u00e7in yazarlar.<\/p>\n<p>Bulmak i\u00e7in aramazlar da \u00fcstelik. Bulunmu\u015fu da aray\u0131\u015f\u0131 da b\u0131rak\u0131rlar bir yana. Bulunmu\u015fla kendilerini s\u0131n\u0131rlamayacak aray\u0131\u015fla da kendilerini ve aranan\u0131 zorlamayacak kadar \u00f6zg\u00fcrle\u015ftiklerinde rastlayabileceklerini bilirler ya da umarlar. Hindistan&#8217;a tersinden ula\u015fmak i\u00e7in bile a\u00e7\u0131lmazlar bilinmeyen denizlere&#8230; A\u00e7\u0131lmak i\u00e7in a\u00e7\u0131l\u0131rlar. Latin ozan\u0131 Virgilius&#8217;un deyi\u015fiyle<\/p>\n<p>&#8220;Ger\u00e7ek sizi ard\u0131ndan ko\u015fturur. T\u00fckenirsiniz<br \/>\nbir noktada b\u0131rak\u0131rs\u0131n\u0131z ard\u0131ndan ko\u015fmay\u0131.<br \/>\nancak o zaman ger\u00e7ek g\u00fclerek size teslim olur&#8221;.<\/p>\n<p>Ozan da bulmak istedi\u011finin ard\u0131ndan ko\u015fman\u0131n ge\u00e7ersizli\u011fini bilir. Kal\u0131pla\u015fm\u0131\u015f d\u00fc\u015f\u00fcnce kalaslar\u0131n\u0131 s\u00f6k\u00fcp atar kafas\u0131ndan. Bilginin toz birikintilerinden ar\u0131nd\u0131r\u0131r alg\u0131lama g\u00fcc\u00fcn\u00fc. Kafas\u0131n\u0131n duyular\u0131n\u0131n kap\u0131lar\u0131n\u0131 camlar\u0131n\u0131 a\u00e7abildi\u011fince a\u00e7ar ve bekler. \u00c7\u00fcnk\u00fc Hint ozan\u0131 Tagor&#8217;un dedi\u011fi gibi g\u00f6z g\u00f6z\u00fc g\u00f6rmeyen gecede\u00a0&#8220;belli de\u011fil&#8221;dir ger\u00e7e\u011fin&#8221;nerden gelece\u011fi&#8221;&#8230;<\/p>\n<p>B\u00fcy\u00fck bilim adamlar\u0131n\u0131n y\u00fczy\u0131llar s\u00fcren aray\u0131\u015flardan deneyi\u015flerden sonra bulabildikleri baz\u0131 ger\u00e7ekleri kimi ozanlar\u0131n -\u00fcstelik &#8220;\u00fcmmi&#8221; denen kimi ozanlar\u0131n- y\u00fczlerce binlerce y\u0131l \u00f6nce aramadan bulmu\u015f olmalar\u0131n\u0131n ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc a\u00e7\u0131klamas\u0131 olabilir mi?<\/p>\n<p>Felsefe bilimden \u015fiir de felsefeden \u00f6nce gelir buluculukta. \u00c7\u00fcnk\u00fc filozof bilim adam\u0131ndan ozan da filozoftan \u00f6zg\u00fcr d\u00fc\u015f\u00fcnebilir.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc ozan dilde de hepsinden \u00f6zg\u00fcrd\u00fcr.<\/p>\n<p>S\u00f6z dizimi veya dilbilgisi kurallar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan yarg\u0131lanamaz bir ozan\u0131n kurdu\u011fu &#8220;t\u00fcmce&#8221;ler&#8230; T\u00fcmce kurmaya bile zorlanamaz bir ozan. Ortaya t\u00fcmceler \u00e7\u0131ks\u0131n diye s\u00f6zc\u00fckleri t\u00fcmlemekle y\u00fck\u00fcml\u00fc de\u011fildir o&#8230; Dizelerde k\u0131r\u0131p d\u00f6kebilir s\u00f6zdizimini.<\/p>\n<p>\u00c7a\u011fda\u015f \u0130ngiliz ozan\u0131 Donald Davie&#8217;nin\u00a0&#8220;Articulate Energy&#8221;\u00a0adl\u0131 yap\u0131t\u0131ndaki deyi\u015fiyle<\/p>\n<p>&#8220;\u015eiirin s\u00f6zdizimi mant\u0131k\u00e7\u0131larla dilbilgicilerin s\u00f6z dizimi anlay\u0131\u015f\u0131nda t\u00fcm\u00fcyle de\u011fi\u015fiktir. Bir ozan e\u011fer dilbilgicinin de anlay\u0131\u015f\u0131na uygun s\u00f6zdizimi kullan\u0131yorsa bunu s\u0131rf al\u0131\u015fk\u0131ya uymak istedi\u011finden yap\u0131yordur.&#8221;(Michael Hamburger &#8211; The Truth of Poetry)<\/p>\n<p>yoksa zorunlu oldu\u011fundan de\u011fil&#8230;<\/p>\n<p>S\u00f6zc\u00fcklerin toplumca benimsenmi\u015f i\u00e7eri\u011fiyle de ba\u011f\u0131ml\u0131 de\u011fildir ozan. Ba\u015fkalar\u0131n\u0131n toplumsal i\u015flevler i\u00e7in veya nesnel g\u00f6zlemler i\u00e7in kulland\u0131\u011f\u0131 s\u00f6zc\u00fcklere \u00f6zel eylemi i\u00e7in de \u00f6znel izlenimleri i\u00e7in de kullanabilir. Her s\u00f6zc\u00fc\u011fe her kavrama yeni bir i\u00e7erik katabilir. A\u015f\u0131nm\u0131\u015f s\u00f6zc\u00fckleri kavramlar\u0131 onar\u0131p yenile\u015ftirebilir. \u00d6lm\u00fc\u015f s\u00f6zc\u00fckleri kavramlar\u0131 bir ba\u015fka ya\u015famda diriltebilir. Yeni s\u00f6zc\u00fckler olu\u015fturabilir. Dilde b\u00fct\u00fcn bu \u00f6zg\u00fcrl\u00fckle bilim adam\u0131ndan da filozoftan da ve daha ba\u015fkalar\u0131ndan da \u00e7ok ozana tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>\u00d6ylece ozan\u0131n dilinde daha \u00e7ok i\u015flerlik kazan\u0131r dil. Daha \u00e7ok i\u015fe yarar olur. Dili bir ileti\u015fim arac\u0131 olarak kullanmasa bile bir ileti\u015fim arac\u0131 olarak da olanaklar\u0131n\u0131 geni\u015fletir de\u011ferini y\u00fckseltir dilin.<\/p>\n<p>Dilin olanaklar\u0131n\u0131 geni\u015fletirken d\u00fc\u015f\u00fcncenin de s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 geni\u015fletmi\u015f olur.<\/p>\n<p>\u00d6ylece \u015fiiri \u015fiir d\u0131\u015f\u0131 bir ama\u00e7la yazmasa da ba\u015fkalar\u0131 i\u00e7in de\u011fil kendisi i\u00e7in yazsa da yine insanlar i\u00e7in d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015f yazm\u0131\u015f olur ozan&#8230; Kendisi i\u00e7in yazarken de ve d\u0131\u015fa de\u011fil i\u00e7e d\u00f6n\u00fckken de insana ve insanl\u0131\u011fa yararl\u0131 olur.<\/p>\n<p>Ki\u015fi ger\u00e7e\u011fi kendi d\u0131\u015f\u0131nda de\u011fil kendinde bulabilir ancak. Kendi d\u0131\u015f\u0131nda g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fc g\u00f6zleyebilir ger\u00e7e\u011fin. Kendinde ise g\u00f6r\u00fcnt\u00fcn\u00fcn ger\u00e7e\u011fini bulabilir.<\/p>\n<p>Ger\u00e7e\u011fi \u0131\u015f\u0131ldakla kendi d\u0131\u015f\u0131nda arayan ki\u015fi de\u011fildir ozan&#8230; \u0130\u00e7inin radar\u0131ndaki yans\u0131malarda bulan veya sezen ki\u015fidir ger\u00e7e\u011fi&#8230; I\u015f\u0131lda\u011f\u0131n g\u00f6rebildi\u011fi g\u00f6sterebildi\u011fi \u00e7ok azd\u0131r. K\u00f6r noktalar\u0131 sonsuzdur. Radar\u0131nsa k\u00f6r noktalar\u0131 azd\u0131r. I\u015f\u0131ldak bir anda bir yana y\u00f6nelebilir ancak. Radarsa bir anda her yana a\u00e7\u0131kt\u0131r. I\u015f\u0131ldak ara durur. Radarsa aramadan bulur. Bir simya klavuzunun yazd\u0131\u011f\u0131 gibi\u00a0&#8220;aray\u0131l ancak arayanda yo\u011funla\u015f\u0131rsa ta\u015f bulunur&#8221;.\u00a0(Arthur Koestler &#8211; The Act of Creation, B\u00f6l\u00fcm 7)<\/p>\n<p>Simya klavuzunun tan\u0131kl\u0131\u011f\u0131na ne gerek? T\u00fcrk tasavvuf yaz\u0131n\u0131n\u0131n nice ozan\u0131 ger\u00e7e\u011fi kendinde aramay\u0131 sal\u0131k vermemi\u015f midir? Hac\u0131 Bayram Veli&#8217;nin diliyle\u00a0&#8220;kend\u00fcde buldu kend\u00fcde buldu maksudunu&#8221;\u00a0g\u00f6n\u00fcl.<\/p>\n<p>\u0130svi\u00e7re&#8217;li ruh bilimci Jung&#8217;un\u00a0&#8220;y\u00f6nlendirilmi\u015f d\u00fc\u015f\u00fcnce&#8221;\u00a0kavram\u0131 vard\u0131r.\u00a0(Karl Jung &#8211; Physcology of the Unconcious, B\u00f6l\u00fcm 1). I\u015f\u0131ldak ona benzer. Radarsa yine Jung&#8217;un deyimiyle &#8211; y\u00f6nlendirilmi\u015f d\u00fc\u015f\u00fcncenin kar\u015f\u0131t\u0131 olan &#8211;\u00a0&#8220;\u00f6znel d\u00fc\u015f\u00fcnce&#8221;\u00a0ye benzer.<\/p>\n<p>T\u0131pk\u0131 radar\u0131n belli bir y\u00f6ne de\u011fil her y\u00f6ne a\u00e7\u0131k olan vericilik &#8211; al\u0131c\u0131l\u0131k i\u015flevi gibi \u00f6znel d\u00fc\u015f\u00fcnce de y\u00f6ns\u00fczd\u00fcr. &#8220;A\u00e7\u0131ktan&#8221; d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr i\u00e7ten d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr yak\u0131ndan d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr uzaktan d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr \u00f6znel d\u00fc\u015f\u00fcnebilen ki\u015fi&#8230; Belle\u011fiyle bile s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir. Belle\u011fin alt\u0131ndaki an\u0131msaman\u0131n gerilerindeki d\u00fc\u015fler d\u00fcnyas\u0131na efsaneler d\u00fcnyas\u0131na k\u0131sacas\u0131 insanl\u0131\u011f\u0131n ortak bilin\u00e7 d\u0131\u015f\u0131na a\u00e7\u0131l\u0131p uzanabilir. Duygularla d\u00fc\u015f\u00fcncelerin sezgilerle bilgilerin hen\u00fcz birbirine de\u011fmedi\u011fi alanlarda dola\u015fabilir.<\/p>\n<p>\u015eiir d\u0131\u015f\u0131 ama\u00e7 g\u00fctmeyen ozan b\u00f6ylesi bir \u00f6znel d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne kavu\u015fabilmi\u015f demektir.<\/p>\n<p>Y\u00f6nlendirilmi\u015f d\u00fc\u015f\u00fcnce uygulama i\u00e7in de ya\u015fam i\u00e7in de zorunludur. Uygulamal\u0131 bilimler i\u00e7in zorunlu&#8230; D\u00fczenli toplumsal ya\u015fam i\u00e7in zorunlu&#8230;<\/p>\n<p>\u00d6znel d\u00fc\u015f\u00fcnce ise zorunlu de\u011fldir ama yararl\u0131d\u0131r. Bazen zorunlu olandan da yararl\u0131&#8230;<\/p>\n<p>Denebilir ki \u015fiir d\u0131\u015f\u0131 ama\u00e7 g\u00fctmeyen veya bir toplumsal i\u015fleve y\u00f6nelmeyen \u015fiir bo\u015f laft\u0131r \u00f6yle \u015fiir olmasa da olur&#8230; Yine denebilir ki \u015fiir hi\u00e7 olmasa da olur ama bilim olmasa teknik olmasa siyaset olmasa olmaz. Fakat Lao Tsu&#8217;nun dedi\u011fi gibi<\/p>\n<p>&#8220;olandan kar gelir<br \/>\nolmayandan yarar&#8221;<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc yine Lao Tsu&#8217;nun dedi\u011fi gibi<\/p>\n<p>&#8220;bir testi yapars\u0131n<br \/>\n\u00e7amurdan<br \/>\ni\u00e7indeki bo\u015fluktur<br \/>\nonu yararl\u0131 k\u0131lan.&#8221;<\/p>\n<p>\u015eiirin bo\u015flu\u011fu da bu t\u00fcrden bir bo\u015fluktur. Yararl\u0131 bo\u015fluktur. \u0130nsanlar &#8211; hele siyaset adamlar\u0131 &#8211; b\u00f6ylesi yararl\u0131 bir &#8220;bo\u015fluk&#8221; b\u0131rakmazlarsa ya\u015famlar\u0131nda t\u00fcm ya\u015famlar\u0131 toplumsal i\u015flevleriyle dolu olsa bile yarars\u0131z olaiblirler.<\/p>\n<p>\u0130\u00e7e d\u00f6n\u00fck \u00f6znel d\u00fc\u015f\u00fcncenin siyasete &#8211; yaln\u0131z dolayl\u0131 de\u011fil &#8211; do\u011frudan do\u011fruya yararl\u0131 olabilecek bir y\u00f6n\u00fc ve i\u015flevi de vard\u0131r.<\/p>\n<p>Ki\u015finin ger\u00e7e\u011fi kendinde bulabilece\u011fini s\u00f6ylemi\u015ftim. Sava\u015flar da ki\u015finin ve toplumdun kendinde verilir asl\u0131nda. Her sava\u015f ancak g\u00f6r\u00fcn\u00fcrde d\u0131\u015fa d\u00f6n\u00fckt\u00fcr. Her sava\u015f ki\u015filerin veya toplumlar\u0131n kendi i\u00e7lerinde kazan\u0131l\u0131r ya da yitirilir.<\/p>\n<p>Bir sava\u015f\u0131 kar\u015f\u0131n\u0131zdakine kar\u015f\u0131 kazanabilmek i\u00e7in ilkin kendi i\u00e7inizde kazanman\u0131z gerekir. Yaln\u0131z d\u0131\u015f g\u00fc\u00e7lere kar\u015f\u0131 sava\u015f\u0131larak kazan\u0131lm\u0131\u015f bir kurtulu\u015f sava\u015f\u0131 yoktur.<\/p>\n<p>Sava\u015f \u00f6nce ki\u015filerin kafas\u0131nda do\u011far. Ki\u015filerin kafas\u0131nda y\u00fcre\u011finde kazan\u0131l\u0131r. \u00d6zsava\u015ft\u0131r bu&#8230;<\/p>\n<p>\u00d6zsava\u015f\u0131 kazan\u0131nca belli bir g\u00fc\u00e7 edinirsiniz o g\u00fc\u00e7le yak\u0131n \u00e7evrenizde bir sava\u015f vermeniz gerekir. \u00c7evre sava\u015f\u0131d\u0131r bu da&#8230;<\/p>\n<p>\u00c7evre sava\u015f\u0131n\u0131 kazand\u0131\u011f\u0131n\u0131zda edinece\u011finiz daha b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7le toplum i\u00e7inde bir sava\u015f vermeniz gerekir. \u0130\u00e7 sava\u015f diyebilirsiniz buna&#8230;<\/p>\n<p>Ancak o i\u00e7 sava\u015f\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrken d\u0131\u015f sava\u015f\u0131 verebilirsiniz.<\/p>\n<p>T\u00fcrk Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131 \u00f6yle olmad\u0131 m\u0131? Atat\u00fcrk o sava\u015f\u0131 ilkin kendi kafas\u0131nda y\u00fcre\u011finde verip kazand\u0131. Sonra \u00e7evresinde sava\u015f verip kazand\u0131. Sonra da bir yandan kendi toplumunda i\u00e7 sava\u015f\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrken onun yan\u0131 s\u0131ra d\u0131\u015fa d\u00f6n\u00fck sava\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fctt\u00fc. Ve ancak bu \u00f6zsava\u015ftan ve onu izleyen \u00e7evre sava\u015f\u0131ndan ve onu da izleyen i\u00e7sava\u015ftan ald\u0131\u011f\u0131 g\u00fc\u00e7le d\u0131\u015f g\u00fc\u00e7lere kar\u015f\u0131 bir kurtulu\u015f sava\u015f\u0131n\u0131 olu\u015fturup kazanabildi.<\/p>\n<p>Vietnam Sava\u015f\u0131nda Vietnaml\u0131&#8217;lar\u0131n kazand\u0131klar\u0131 ba\u015far\u0131n\u0131n da gizi buradad\u0131r.<\/p>\n<p>Vietnam halk\u0131n\u0131n g\u00fcc\u00fcyle Amerika Birle\u015fik Devletlerinin g\u00fcc\u00fc kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131l\u0131rsa birinin bir kar\u0131nca kadar \u00e7elimsiz, \u00f6b\u00fcr\u00fcn\u00fcn bir kaplan kadar g\u00f6z korkutucu oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Vietnam Sava\u015f\u0131n\u0131 asl\u0131nda Vietnam halk\u0131 kendi i\u00e7inde Amierka halk\u0131 da kendi i\u00e7inde vermi\u015ftir. Vietnam halk\u0131 kendi i\u00e7inde kazan\u0131rken Amerika halk\u0131 da kendi i\u00e7inde yitirmi\u015ftir bu sava\u015f\u0131&#8230; Koca kaplan o nedenle bir k\u00fc\u00e7\u00fck kar\u0131ncaya yenilmi\u015ftir. Ve siyaset adam\u0131 olmadan \u00f6nce sanat\u00e7\u0131 ve ozan olan Ho \u00c7i Minh&#8217;in kafas\u0131nda ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r bu sava\u015f&#8230; Veya Ho \u00c7i Minh gibi d\u00fc\u015f\u00fcnebilenlerin kafas\u0131nda&#8230;<\/p>\n<p>Hint sava\u015f destan\u0131 &#8220;Bhagavatgita&#8221;da da bir adam\u0131n kendi kafas\u0131ndaki y\u00fcre\u011findeki sava\u015f anlat\u0131l\u0131t. Kendi kafas\u0131ndaki y\u00fcre\u011findeki sava\u015f\u0131 kazanmadan d\u0131\u015f g\u00fc\u00e7lere kar\u015f\u0131 sava\u015f\u0131 ba\u015flatabilmesi s\u00f6z konusu bile de\u011fildir destan kahraman\u0131n\u0131n&#8230;<\/p>\n<p>Bir insan\u0131n kendi kafas\u0131ndaki y\u00fcre\u011findeki bir sava\u015f\u0131 kazanabilmesi i\u00e7inse i\u00e7e d\u00f6n\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcnebilmesi \u00f6zg\u00fcr d\u00fc\u015f\u00fcnebilmesi gerekir. Yasalardan &#8211; yasaklardan da \u00e7eli\u015fkilerden de korkmayacak kadar \u00f6zg\u00fcr ve cesur d\u00fc\u015f\u00fcnebilmesi gerekir.<\/p>\n<p>Bunu ba\u015farabilmek i\u00e7in ille \u015fiir yazmak gerekmez ama \u015fiir b\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcnebilmeyi \u00f6zellikle kolayla\u015ft\u0131r\u0131r. Yeter ki \u015fiir d\u0131\u015f\u0131 bir ama\u00e7la yazmas\u0131n ozan&#8230; \u015eiiri bir ileti\u015fim arac\u0131 olarak se\u00e7mi\u015f olmas\u0131n&#8230; Bu kurala uyabilirse kafas\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn kap\u0131lar\u0131n\u0131 camlar\u0131n\u0131 a\u00e7arak d\u00fc\u015f\u00fcnebilir.<\/p>\n<p>Y\u00fcre\u011finde \u00e7eli\u015fen duygular\u0131 kafas\u0131nda \u00e7eli\u015fen d\u00fc\u015f\u00fcnceleri serbest\u00e7e \u00e7at\u0131\u015ft\u0131rabilir. Ve o \u00e7at\u0131\u015fmalardan ger\u00e7e\u011fin do\u011frunun k\u0131v\u0131lc\u0131m\u0131 parlayabilir bir anda&#8230; D\u0131\u015fa d\u00f6n\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrken g\u00f6remedi\u011fi bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f yolu ayd\u0131nlatabilir o k\u0131v\u0131lc\u0131mla&#8230;<\/p>\n<p>&#8220;Ger\u00e7e\u011fin \u015fim\u015fe\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcncelerin \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131yla \u00e7akar&#8221;\u00a0(&#8220;Barika-y\u0131 hakikat m\u00fcsademe-yi efkardan do\u011far&#8221; &#8211; Ziya Pa\u015fa) demi\u015f ozan.<\/p>\n<p>Ger\u00e7e\u011fin \u015fim\u015fe\u011fini \u00e7akt\u0131rmak i\u00e7in d\u00fc\u015f\u00fcncenizi ille ba\u015fkalar\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle \u00e7at\u0131\u015ft\u0131rma\u011fa ne gerek var? Ondan \u00f6nce insan kendi kafas\u0131nda bu \u00e7at\u0131\u015fmay\u0131 \u00f6zg\u00fcrce &#8211; yan tutmayacak kadar \u00f6zg\u00fcrce &#8211; yapabilmelidir. Lao Tsu&#8217;nun dedi\u011fi gibi\u00a0&#8220;do\u011fru&#8221;nun\u00a0&#8220;bazen \u00e7eli\u015fkili&#8221;\u00a0olabilece\u011fini bile i\u00e7ine sindirebilmelidir.<\/p>\n<p>Zaman zaman us\u00e7u d\u00fc\u015f\u00fcnce s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 zorlayan Do\u011fulu kafas\u0131 Zen Budizminde &#8211; yaln\u0131z \u00e7eli\u015fen d\u00fc\u015f\u00fcnceleri de\u011fil &#8211; biribiriyle ili\u015fi\u011fi olmayan d\u00fc\u015f\u00fcnceleri bile \u00e7at\u0131\u015ft\u0131rarak ger\u00e7ek k\u0131v\u0131lc\u0131m\u0131n\u0131 yand\u0131rabilmeyi neredeyse bir bilimsel y\u00f6ntem durumuna getirmi\u015ftir. Bizim halk ozanlar\u0131m\u0131z\u0131n da ba\u015f\u0131yla sonu biribirini tutmaz gibi g\u00f6r\u00fcnen nice manileri vard\u0131r. Ama o ba\u015f\u0131yla sonu biribirini tutmayan d\u00fc\u015f\u00fcncelerden imgelerden \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 bir uyum do\u011fuverir sars\u0131c\u0131 bir etki \u00e7\u0131k\u0131verir ortaya ve ancak \u015fiirler d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilen bir ger\u00e7ek k\u0131v\u0131lc\u0131m\u0131 \u00e7ak\u0131verir.<\/p>\n<p>Kimi insanlar \u00f6zg\u00fcr olmay\u0131 davran\u0131\u015flar\u0131nda kurallara t\u00f6relere uymamakta veya toplumsal s\u0131n\u0131rlar\u0131 yasaklar\u0131 a\u015fmakta ararlar. Oysa ger\u00e7ek \u00f6zg\u00fcrl\u00fck i\u00e7te \u00f6zg\u00fcrl\u00fckt\u00fcr. Kendi kafan\u0131zda kaz\u0131l\u0131 s\u0131n\u0131rlar\u0131 a\u015fabiliyor musunuz? \u0130\u015fte o zaman ancak ger\u00e7ek \u00f6zg\u00fcr olursunuz.<\/p>\n<p>Bir film g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcm. Kafas\u0131nda ve g\u00f6nl\u00fcnde \u00f6zg\u00fcr olan bir k\u0131zla \u00f6ylesi bir \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011fe eri\u015femeyen sevgilisi aras\u0131ndaki gerilimi anlatan bir film&#8230; K\u0131z\u0131n o y\u00fczden kendisini hor g\u00f6rmesine dayanamayan erkek bir g\u00fcn k\u0131z\u0131n ve sokaktakilerin \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131ktan a\u00e7\u0131lan g\u00f6zleri \u00f6n\u00fcnde \u00e7\u0131r\u0131l\u00e7\u0131plak soyunup pencerenin d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kar ve<\/p>\n<p>&#8211; Bak i\u015fte \u00f6zg\u00fcr oldum<\/p>\n<p>Diye \u00f6\u011f\u00fcn\u00fcr.<\/p>\n<p>K\u0131z\u0131n verdi\u011fi kar\u015f\u0131l\u0131k \u015fu olur:<\/p>\n<p>&#8211; \u00d6zg\u00fcr de\u011filsin \u00e7\u0131plaks\u0131n.<\/p>\n<p>\u0130\u00e7 \u00f6zg\u00fcrl\u00fckle d\u0131\u015fa d\u00f6n\u00fck \u00f6zg\u00fcrl\u00fck aras\u0131ndaki ayr\u0131m bundan daha tatl\u0131 belirtilemezdi san\u0131r\u0131m.<\/p>\n<p>Kimi \u015fiirle sa\u011flayabilir i\u00e7 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kimi ba\u015fka yollardan sa\u011flayabilir. Ne yoldan olursa olsun i\u00e7 \u00f6zg\u00fcrl\u00fck sa\u011flanmadan ger\u00e7ek \u00f6zg\u00fcr olunamaz ve toplumun da insanl\u0131\u011f\u0131n da insan\u0131n da \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne katk\u0131da bulunulamaz.<\/p>\n<p>B\u00dcLENT ECEV\u0130T<br \/>\nHaziran 1976.<\/p>\n<p>B\u00fclent Ecevit&#8217;in &#8220;\u015eiirler&#8221; kitab\u0131ndan al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8220;Sunu\u015f&#8221;da belirtti\u011fim gibi benim i\u00e7in \u015fiir yazmak -\u00f6zellikle siyasete girdi\u011fimden beri- bir ileti\u015fim arac\u0131 bir d\u00fc\u015f\u00fcnce a\u00e7\u0131klama yolu de\u011fil bir d\u00fc\u015f\u00fcnme y\u00f6ntemidir. \u0130ngiliz ozan\u0131 A. E. Houseman &#8220;\u015fiir s\u00f6ylenen \u015fey de\u011fildir s\u00f6yleyi\u015f bi\u00e7imidir&#8221; der. S\u00f6yleyi\u015fle d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc\u015f aras\u0131ndaki ba\u011flant\u0131 g\u00f6z\u00f6n\u00fcnde tutulursa \u015fiir i\u00e7in &#8220;d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen \u015fey de\u011fil d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc\u015f bi\u00e7imidir&#8221; de denilebilir. Topluma bir bildirim (mesaj\u0131m) olacaksa bunun [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[],"class_list":["post-569","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-arastirmadeneme"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.karasite.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/569","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.karasite.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.karasite.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.karasite.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.karasite.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=569"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.karasite.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/569\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.karasite.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=569"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.karasite.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=569"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.karasite.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=569"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}