Ben, vatanda\u015flar, -\u00e7ok iyi bildi\u011finiz gibi- o kelimeleri yazan adam\u0131m:\u00a0M\u00dcLK\u0130YET HIRSIZLIKTIR.<\/p>\n
S\u00f6zlerimi geri alm\u0131yorum, Tanr\u0131 korusun. Bu ate\u015fleyici tan\u0131mlamay\u0131, y\u00fczy\u0131l\u0131m\u0131z\u0131n en b\u00fcy\u00fck ger\u00e7e\u011fi olarak g\u00f6rmekte kararl\u0131y\u0131m. Size b\u00fct\u00fcn s\u00f6ylemek istedi\u011fim, benim, aileden ve ev ekonomisinden yana, mal ortakl\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 birisi olarak, sefaletin ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ve proleteryan\u0131n \u00f6zg\u00fcrle\u015fmesi i\u00e7in m\u00fclkiyetin olumsuzlanmas\u0131n\u0131n da gereklili\u011fini kavram\u0131\u015f olmamd\u0131r. Bu \u00f6\u011fretinin de\u011ferlendirilmesinde k\u0131stas al\u0131nmas\u0131 gereken \u015fey sonu\u00e7lard\u0131r, \u00f6yleyse benim teorimi de benim prati\u011fime g\u00f6re de\u011ferlendirin.<\/p>\n
M\u00fclkiyet h\u0131rs\u0131zl\u0131kt\u0131r dedi\u011fimde, ortaya bir ilke koymuyorum, aksine var\u0131lan bir sonucu ifade ediyorum. Aradaki m\u00fcthi\u015f fark\u0131 kolayl\u0131kla kavrayacaks\u0131n\u0131z.<\/p>\n
\u015eimdi, bu m\u00fclkiyet kavram\u0131, benim tan\u0131mlamamla, ekonomik sistemin yaln\u0131zca bir sonucu, ya da en fazla genel form\u00fcl\u00fc ise, peki bu sistemin ilkesi nedir, prati\u011fi ve bi\u00e7imi nedir?<\/p>\n
Benim ilkem -vatanda\u015flar, bu size \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 gelecektir- benim ilkem bir tektir, o m\u00fclkiyetin kendisidir.<\/p>\n
Benim, insan ve vatanda\u015f haklar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamak i\u00e7in ba\u015fka bir sembol\u00fcm, ba\u015fka bir ilkem yok:\u00a0\u00d6ZG\u00dcRL\u00dcK, E\u015e\u0130TL\u0130K, G\u00dcVENL\u0130K ve M\u00dcLK\u0130YET.<\/p>\n
\u0130nsan haklar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131klan\u0131\u015f\u0131 gibi, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, ba\u015fkalar\u0131na zarar vermeyen her\u015feyi yapma hakk\u0131 olarak tan\u0131ml\u0131yorum.<\/p>\n
Ayn\u0131 \u015fekilde insan haklar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131klan\u0131\u015f\u0131 gibi -ge\u00e7ici olarak- m\u00fclkiyeti de (insan\u0131n) kendi geliri \u00fczerinde, \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n ve eme\u011finin \u00fcr\u00fcn\u00fc \u00fcst\u00fcnde \u00f6zg\u00fcrce tasarrufta bulunabilme hakk\u0131 olarak tan\u0131ml\u0131yorum.<\/p>\n
\u0130\u015fte benim b\u00fct\u00fcn sistemim: vicdan \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, \u00e7al\u0131\u015fma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, ticaret \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, e\u011fitim \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, \u00f6zg\u00fcr rekabet, kendi \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n ve kendi eme\u011finin \u00fczerinde \u00f6zg\u00fcrce tasarruf edebilme, sonsuza kadar \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, mutlak \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, her zaman ve her yerde \u00f6zg\u00fcrl\u00fck.<\/p>\n
Bu 1789’un, 1793’\u00fcn sistemidir. Quesnay’\u0131n, Turgot’un, J.B. Say’\u0131n sistemidir. Bu, politik partilerimizin yay\u0131n organlar\u0131n\u0131n g\u00fcn be g\u00fcn daha az yada daha \u00e7ok anlay\u0131\u015f ve i\u00e7tenlikle kabul ettikleri sistemdir. Debats’\u0131n, Presse’in, Constitutionel’in, Sieecle’in, National’in, Reforme’un, Gazette’nin (d\u00f6nemin politik yay\u0131n organlar\u0131) sistemidir. Se\u00e7menler, nihayet bu sizin de sisteminizdir.<\/p>\n
Bu sistem kendi kendisi ve di\u011ferleri i\u00e7in ger\u00e7ek gibi basit ve sonsuzluk gibi \u00f6l\u00e7\u00fclemez bir kriter olu\u015fturur. Tek kelimeyle kendini kavratt\u0131r\u0131r ve onaylamaya zorlar. Kimse, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011fe en ufak bir s\u0131n\u0131rlaman\u0131n getirildi\u011fi bir sistemin ad\u0131n\u0131 bile duymak istemez. O kendisini tek bir kelimeyle tan\u0131t\u0131r ve hi\u00e7 bir yan\u0131lg\u0131ya yer b\u0131rakmaz: \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn ne olup olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylemekten daha kolay ne vard\u0131r?<\/p>\n
Yani \u00f6zg\u00fcrl\u00fck; ne fazla, ne eksik.<\/p>\n
Kelimenin tam anlam\u0131yla ve kapsaml\u0131 olarak al\u0131n\u0131rsa laissez faire, laissez passes; mant\u0131ken, e\u011fer me\u015fru olarak bu \u00f6zg\u00fcrl\u00fckten kaynaklan\u0131yorsa m\u00fclkiyet te -benim ilkem- budur. Vatanda\u015flar aras\u0131nda -m\u00fccbir sebeplerden kaynaklanan- kazalar d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir ortakl\u0131k olmamas\u0131: toplum, \u00f6zg\u00fcr davran\u0131\u015f\u0131, d\u00fc\u015f\u00fcncelerin d\u0131\u015fa vurumunu ilgilendiren hi\u00e7bir konuda, hi\u00e7bir bi\u00e7imde mesul de\u011fildir. (Insolidarite Complete, Absolue)<\/p>\n
Bu kesinlikle kom\u00fcnizm de\u011fildir.<\/p>\n
Bu Muhammed’in ve Ali’nin y\u00f6netim tarz\u0131 de\u011fildir, bu diktat\u00f6rl\u00fck de\u011fildir.<\/p>\n
Bu devletin, vatanda\u015flar\u0131n b\u00fct\u00fcn i\u015flerine ve hatta aileye n\u00fcfuz etmesi anlam\u0131na gelmez.<\/p>\n
Bu ne Babeuf, ne Saint Simon, ne de Fourier’dir.<\/p>\n
Bu bir Franklin’in, Washington’\u0131n, La Fayette’in, Mirabeau’n\u00fcn, Manuel’in, Casimir Perier’in ve Odillon Barrot’un ve Thiers’in d\u00fc\u015f\u00fcncesidir.<\/p>\n
Bu size rahatlat\u0131c\u0131 m\u0131 yoksa korkucu mu g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor?<\/p>\n
Ama diyeceksiniz, \u015fubat devriminin i\u00e7inde oldu\u011fu bu bekleyi\u015fle sorun nas\u0131l \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcr?<\/p>\n
Arkas\u0131ndan \u015fu gelecektir: iktisadi olgular\u0131n d\u00fczenlenmesinde \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn, genel oldu\u011fu kadar bireysel \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn de kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 hala k\u0131s\u0131tlayan nedir?<\/p>\n
Cevab\u0131m a\u00e7\u0131k ve kesin olmal\u0131d\u0131r. Bana g\u00f6re \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc kurtarmam\u0131z gereken zincirlerden s\u00f6z edece\u011fim, \u00e7\u00fcnk\u00fc a\u00e7\u0131kt\u0131r ki kendimizi \u00f6zg\u00fcr hissetmiyoruz; ve bu amaca ula\u015fmam\u0131z i\u00e7in gerekli ara\u00e7lar\u0131 anaca\u011f\u0131m. Halk temsilcisi olsayd\u0131m i\u00e7 ve d\u0131\u015f politikaya ili\u015fkin hangi sistemi uygulard\u0131m, halka, Ulusal Meclis’ten ilk toplant\u0131s\u0131nda neyi istemesini tavsiye ederdim; e\u011fer halk benim tavsiyelerimi tutsayd\u0131, nihayetinde bana, bizi u\u00e7urumdan kurtarmak i\u00e7in yan\u0131ld\u0131\u011f\u0131m, ba\u015fka, daha do\u011frudan, daha uygun, daha \u00f6zg\u00fcn, daha belirleyici, daha devrimci ara\u00e7lar\u0131n mevcut oldu\u011fu kan\u0131tlan\u0131ncaya dek, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmelerinden, geli\u015fmelerinden ve yay\u0131lmalar\u0131ndan halk\u0131n b\u00fct\u00fcn dostlar\u0131n\u0131 y\u00fck\u00fcml\u00fc tuttu\u011fum ve uygulamalar\u0131na aral\u0131ks\u0131z g\u00f6zkulak olaca\u011f\u0131m b\u00fct\u00fcn \u00f6nlemleri s\u00f6yleyece\u011fim.<\/p>\n
\u00d6ncelikle, hastal\u0131\u011f\u0131n nedenini \u015fiddet kullanarak ara\u015ft\u0131ran ve sonunda bu y\u00fczden hastal\u0131\u011f\u0131n kendisini unutup hastalar\u0131n\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcne neden olan doktorlar\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 gibi yapmak istemiyoruz. Sonsuz neden – sonu\u00e7 zincirini takip etmek istemiyoruz. Olgular\u0131 kendinde incelemek istiyoruz ve diyoruz ki: k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn nedeni k\u00f6t\u00fcl\u00fckt\u00fcr. Art\u0131k \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131yor; i\u015fyerleri kapal\u0131; depolar dolu duruyorlar; piyasa \u00fcretim talep etmiyor; sermaye ka\u00e7\u0131yor; nakit para ortadan kayboluyor; ticaret durgunla\u015f\u0131yor; vergiler toplanam\u0131yor; devlet iflasa do\u011fru gidiyor; i\u015f\u00e7i a\u00e7l\u0131k ve \u00fcmitsizlikten k\u0131vran\u0131yor: tek kelimeyle dola\u015f\u0131m durmu\u015ftur, bu krizdir.<\/p>\n
Toplum, art\u0131k eskiden oldu\u011fu gibi bireysel m\u00fclkiyetle ge\u00e7inmemektedir. Toplumun ge\u00e7imi daha genel bir \u015feyden, dola\u015f\u0131mdan sa\u011flanmaktad\u0131r. Bug\u00fcn toplumsal g\u00f6vdeye musallat olan b\u00fct\u00fcn hastal\u0131k, bir duraklamaya, dola\u015f\u0131m i\u015fleminin aksamas\u0131na dayand\u0131r\u0131labilir. E\u011fer dola\u015f\u0131m s\u0131k\u0131nt\u0131daysa, t\u0131kanm\u0131\u015fsa, aniden durmas\u0131 i\u00e7in en ufak bir politik bahane yetebiliyorsa, bunun nedeni mekanizman\u0131n k\u00f6t\u00fc kurulmu\u015f olmas\u0131nda, dola\u015f\u0131m\u0131n hareketine sekte vurulmas\u0131nda, organizman\u0131n hasta olmas\u0131nda yatmaktad\u0131r.<\/p>\n
Toplum ekonomisinde dola\u015f\u0131m neye dayanmaktad\u0131r?<\/p>\n
Nakit paraya, paraya.<\/p>\n
\u0130tici g\u00fcc\u00fc nedir? Para.<\/p>\n
\u00dcretime pazar\u0131 a\u00e7an veya kapatan nedir? Para.<\/p>\n
M\u00fcbadelenin kral\u0131, ticaretin \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fc, de\u011ferin simgesi nedir? Para.<\/p>\n
\u00d6yleyse para dola\u015f\u0131m i\u00e7in gerekli ve vazge\u00e7ilmez midir?<\/p>\n
Bu soruya al\u0131\u015f\u0131lageldi\u011fi gibi evet diye cevap verilir, ama bilim hay\u0131r der.<\/p>\n
\u00dcr\u00fcnler, \u00fcr\u00fcnlerle m\u00fcbadele edilebilirler, diyor ekonomi bilimi.<\/p>\n
Bu, m\u00fcbadelenin serbest, do\u011frudan, dolays\u0131z ve e\u015fit olmas\u0131 gerekti\u011fi anlam\u0131na geliyor.<\/p>\n
Al\u0131\u015f\u0131lageldi\u011fi gibi, \u00fcr\u00fcnler parayla m\u00fcbadele edilebilirler denilir. Bu paran\u0131n yaln\u0131zca bir arac\u0131, bir spek\u00fclasyon aleti, ticaretin \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in bir zincir oldu\u011fu anlam\u0131na gelir.<\/p>\n
Ayr\u0131ca, para bedavaya \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bu sistemde dola\u015f\u0131m, ayn\u0131 zamanda toplumsal g\u00f6vdenin bir k\u0131sm\u0131n\u0131n elinde eriyip giderken di\u011fer bir k\u0131sm\u0131n\u0131n elinde bolla\u015fan de\u011ferin s\u00fcrekli bir erozyonuna sebep olacakt\u0131r.<\/p>\n
Yani para m\u00fcbadele i\u00e7in bir engel, ticaret \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve end\u00fcstri i\u00e7in bir zincir, hem asl\u0131na bak\u0131l\u0131rsa gereksiz bir fazlal\u0131k, parazit bir faaliyet, hem de maliyetine bak\u0131l\u0131rsa bir kay\u0131p nedenidir.<\/p>\n
Paradan vazge\u00e7mek ve yenileme sermayesi i\u00e7in faizi ortadan kald\u0131rmak; m\u00fcbadele bankas\u0131n\u0131n kurulu\u015fuyla, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn ilk zincirini b\u00f6yle k\u0131rmay\u0131 \u00f6neriyorum.<\/p>\n
Ba\u015fka bir yerde, bu bankan\u0131n ilkelerini ve teorilerini ayr\u0131nt\u0131lar\u0131yla anlatt\u0131m, bunlar\u0131n form\u00fcl\u00fc ve ana d\u00fc\u015f\u00fcncesi m\u00fcbadelenin genelle\u015ftirilmesidir. Bu yeni kredi sisteminde dola\u015f\u0131m\u0131n itici g\u00fcc\u00fcn\u00fcn hareket tarz\u0131n\u0131n, teminat\u0131n\u0131n ve g\u00fcvenli\u011finin ne olaca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131m. \u00dclkenin bu yolla, yaln\u0131zca diskontodan en az\u0131ndan 400 milyonluk bir tasarrufu olaca\u011f\u0131n\u0131 kan\u0131tlad\u0131m. En keskin ele\u015ftirilerin konusu olaca\u011f\u0131 i\u00e7in -bunu art\u0131k istemiyorum- bu projeyi tekrar anlatmayaca\u011f\u0131m.<\/p>\n
M\u00fcbadele bankas\u0131, ancak b\u00fct\u00fcn vatanda\u015flar\u0131n istemiyle kurulabilir, \u00e7\u00fcnk\u00fc g\u00fcc\u00fc onlar\u0131n \u00f6zg\u00fcrce kat\u0131l\u0131m\u0131na dayanmaktad\u0131r. \u015eimdi, b\u00fct\u00fcn \u00fcretici ve t\u00fcketicilerin bu kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131, propaganda yoluyla belki yirmi senede bile sa\u011flanamayacak olan, otuzbe\u015fmilyon vatanda\u015f\u0131n bu kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 onay\u0131n\u0131, h\u00fcl\u00fcmet bir hafta ger\u00e7ekle\u015ftirebilir; ben diyorum ki devrimi bir haftada sonu\u00e7land\u0131rmak h\u00fck\u00fcmete ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n
P. J. Proudhon,\u00a0<\/em> P.J. Proudhon’un Makaleler kitab\u0131ndan al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Ben, vatanda\u015flar, -\u00e7ok iyi bildi\u011finiz gibi- o kelimeleri yazan adam\u0131m:\u00a0M\u00dcLK\u0130YET HIRSIZLIKTIR. S\u00f6zlerimi geri alm\u0131yorum, Tanr\u0131 korusun. Bu ate\u015fleyici tan\u0131mlamay\u0131, y\u00fczy\u0131l\u0131m\u0131z\u0131n en b\u00fcy\u00fck ger\u00e7e\u011fi olarak g\u00f6rmekte kararl\u0131y\u0131m. Size b\u00fct\u00fcn s\u00f6ylemek istedi\u011fim, benim, aileden ve ev ekonomisinden yana, mal ortakl\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 birisi olarak, sefaletin ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ve proleteryan\u0131n \u00f6zg\u00fcrle\u015fmesi i\u00e7in m\u00fclkiyetin olumsuzlanmas\u0131n\u0131n da gereklili\u011fini kavram\u0131\u015f olmamd\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[11],"tags":[],"class_list":["post-549","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-proudhon"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.karasite.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/549","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.karasite.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.karasite.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.karasite.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.karasite.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=549"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.karasite.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/549\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.karasite.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=549"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.karasite.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=549"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.karasite.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=549"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nSe\u00e7ilmi\u015f Metinler\u00a0<\/em>
\nYay\u0131nlayan: Thilo Ramm, Stutgart 1963.\u00a0<\/em><\/p>\n
\n\u00c7eviri M. T\u00fczel, Birey Yay\u0131nlar\u0131, Temmuz 1992.<\/small><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"