Bay Palomar, Paris’te bir peynircide s\u0131ra bekliyor. K\u00fc\u00e7\u00fck saydam kaplarda zeytinya\u011f\u0131na yat\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, \u00e7e\u015fitli ot ve baharat katk\u0131l\u0131 kimi k\u00fc\u00e7\u00fck ke\u00e7i peynirleri almak istiyor. M\u00fc\u015fteri kuyru\u011fu, en bilinmedik ve uyumsuz t\u00fcrlerin \u00f6rneklerinin sergilendi\u011fi bir tezgah boyunca ilerliyor.<\/p>\n
D\u00fckkandaki \u00e7e\u015fitlilik, sanki akla gelebilecek her t\u00fcrl\u00fc s\u00fct \u00fcr\u00fcn\u00fcn\u00fc belgelemeyi ama\u00e7l\u0131yor; daha “Specialites froumageres” ad\u0131ndaki az kullan\u0131lan, eski ya da yerel s\u0131fat, burada bir uygarl\u0131\u011f\u0131n, b\u00fct\u00fcn tarihinden ve co\u011frafyas\u0131ndan biriken bir bilgi miras\u0131n\u0131n sakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 haber veriyor.<\/p>\n
Pembe \u00f6nl\u00fckl\u00fc \u00fc\u00e7 d\u00f6rt k\u0131z, m\u00fc\u015fterilerle ilgileniyor. \u0130\u00e7lerinden hangisi i\u015fini bitirirse, s\u0131ra ba\u015f\u0131ndaki m\u00fc\u015fteriye bak\u0131yor, isteklerini a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 istiyor; m\u00fc\u015fteri s\u00f6yl\u00fcyor, \u00e7o\u011fu kez de d\u00fckkan i\u00e7inde oradan oraya giderek, belirli ve yetkin i\u015ftah\u0131n\u0131n nesnesini parma\u011f\u0131yla g\u00f6steriyor.<\/p>\n
Bu s\u0131rada, b\u00fct\u00fcn kuyruk \u00f6ne do\u011fru ilerliyor ve o zamana dek ye\u015fil damarl\u0131 “Bleu d’Auvergne”in yan\u0131nda durmakta olan biri, beyazl\u0131\u011f\u0131na kuru ot saplar\u0131 yap\u0131\u015f\u0131k “Brin d’amour”un hizas\u0131na ula\u015fm\u0131\u015f oluyor; ka\u011f\u0131da sar\u0131l\u0131 bir topa\u011f\u0131 seyretmekte olan biri ise dikkatini k\u00fcl serpi\u015ftirilmi\u015f bir k\u00fcbe verebiliyor. Bu rastgele konaklamalardan yeni d\u00fcrt\u00fc ve istek esinlenmeleri \u00e7\u0131kartanlar oluyor: Almak \u00fczere olduklar\u0131ndan vazge\u00e7iyorlar ya da listelerine yeni adlar ekliyorlar; ama izlemekte olduklar\u0131 hedefi bir an olsun g\u00f6zden ka\u00e7\u0131rmayanlar da var: Se\u00e7tiklerinden de\u011fi\u015fik her \u00f6neri, inatla istediklerinin alan\u0131n\u0131, d\u0131\u015flama yoluyla daha da belirli k\u0131lmaya yar\u0131yor sadece.<\/p>\n
Palomar’\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcncesi birbirine kar\u015f\u0131t iki d\u00fcrt\u00fc aras\u0131ndan gidip geliyor: llki, tam, eksiks\u0131z bir bilgi bekliyor ve karar vermeden, her t\u00fcr\u00fcn tad\u0131na bakmak istiyor; \u00f6b\u00fcrk\u00fc ise, kesin.bir se\u00e7imden yana, yaln\u0131zca kendisinin olan bir peynirle, o daha se\u00e7meyi (kendisini onda tan\u0131may\u0131) ba\u015faramam\u0131\u015f olsa bile, hi\u00e7 ku\u015fkusuz var olan bir peynirle \u00f6zde\u015fle\u015fme e\u011filiminde.<\/p>\n
Ya da sorun belki de, kendi peynirini se\u00e7mekten \u00e7ok, peynir taraf\u0131ndan se\u00e7ilmekte. Peynirle m\u00fc\u015fteri aras\u0131nda bir kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131l\u0131k ili\u015fkisi var: Her peynir m\u00fc\u015fterisini bekliyor, biraz tepeden bakan bir t\u0131k\u0131zl\u0131kla ya d\u0131i p\u00fct\u00fcrl\u00fcl\u00fckle, ya da tersine, g\u00f6ze ho\u015f gelen hir gev\u015femenin erimi\u015fli\u011fiyle akl\u0131n\u0131 \u00e7elmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n
\u00c7evrede ahlaks\u0131z bir su\u00e7luluk g\u00f6lgesi dola\u015f\u0131yor: Tat, \u00f6zellikle de koku alma titizli\u011fi, peynirlerin kendilerini kaplarda bir genelev divan\u0131nda oldu\u011fu gibi sunduklar\u0131, gev\u015feme, baya\u011f\u0131la\u015fma anlar\u0131 ya\u015f\u0131yor. Damak tad\u0131n\u0131n hedefini crotin, boule de moine, bouton de culotte (1) gibi adlarla a\u015fag\u0131lama keyfinden, \u00e7apk\u0131n bir s\u0131r\u0131tma bi\u00e7imleniyor.<\/p>\n
Bay Palomar’\u0131n derinle\u015ftirmeye daha yatk\u0131n oldu\u011fu bilgi t\u00fcr\u00fc de\u011fil bu: \u0130nsanla peynir aras\u0131nda dolays\u0131z bir fiziksel ili\u015fkinin yal\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koymak yetecek ona. Ne var ki, peynir yerine, peynir adlar\u0131, peynir kavramlar\u0131, peynir anlamlar\u0131 peynir tarihleri, peynir ba\u011flamlar\u0131, peynir ruhbilimleri g\u00f6r\u00fcnce, her peynirin ard\u0131nda b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n bulundu\u011funu -bilmekten \u00e7ok- sezince, ili\u015fki \u00e7ok karma\u015f\u0131kla\u015f\u0131yor.<\/p>\n
Peynirci d\u00fckkan\u0131 Palomar’a, bir ansiklopedi kendi kendini yeti\u015ftirmi\u015f birine nas\u0131l gelirse, \u00f6yle geliyor; b\u00fct\u00fcn adlar\u0131 ezberleyebilir, bi\u00e7imlere -sabun, silindir, kubbe, top- g\u00f6re, yap\u0131ya -kuru, ya\u011fl\u0131, kremal\u0131, damarl\u0131, t\u0131k\u0131z- g\u00f6re, hamura ya da kabu\u011fa kat\u0131lan yabanc\u0131 maddelere -kuru \u00fcz\u00fcm, biber, ceviz, susam, ot, k\u00fcf- g\u00f6re bir s\u0131n\u0131fland\u0131rma yapmay\u0131 deneyebilir, ama b\u00fct\u00fcn bunlar onu, bellek ve d\u00fc\u015fg\u00fcc\u00fc b\u00fct\u00fcn\u00fcne dayal\u0131 tatlar deneyiminde bulunan ger\u00e7ek bilgiye bir ad\u0131m bile yakla\u015ft\u0131rmaz; oysa bir tatlar, tercihler, meraklar ve d\u0131\u015flamalar s\u0131ralamas\u0131, ancak b\u00f6yle bir temele dayand\u0131r\u0131labilir.<\/p>\n
Her peynirin ard\u0131nda, de\u011fi\u015fik bir g\u00f6k alt\u0131ndaki de\u011fi\u015fik ye\u015filli bir otlakvar: Normandiya gelgitlerinin her ak\u015fam b\u0131rakt\u0131klar\u0131 tuza bulanm\u0131\u015f \u00e7ay\u0131rlar; Provence’\u0131n r\u00fczgarl\u0131 g\u00fcne\u015finin kokulu \u00e7ay\u0131rlar\u0131; s\u00fcr\u00fcler bazan ah\u0131rda beslenir, bazan yaylaya \u00e7\u0131kart\u0131l\u0131r; mesle\u011fin y\u00fczy\u0131llard\u0131r aktar\u0131lagelmi\u015f gizleri var. Bu d\u00fckkan bir rn\u00fcze: Bay Palomar d\u00fckkan\u0131 gezerken, Louvre’da oldu\u011fu gibi, sergilenen her nesnenin, bi\u00e7imlendirdi\u011fi ve bi\u00e7imini ald\u0131\u011f\u0131 uygarl\u0131\u011f\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 duyumsuyor.<\/p>\n
Bu d\u00fckkan bir s\u00f6zl\u00fck; dili, peynir dizgesinin t\u00fcm\u00fc: Yap\u0131bilgisi say\u0131lamayacak \u00e7e\u015fitlilikte ad ve fiil \u00e7ekimine yer veriyor ve s\u00f6zc\u00fck da\u011far\u0131, y\u00fcz leh\u00e7enin katk\u0131s\u0131yla beslenen bir dil gibi, t\u00fckenmez bir e\u015fanlaml\u0131l\u0131k, deyim kullan\u0131m\u0131, anlam \u00f6zellikleri ve incelikleri zenginli\u011fi i\u00e7eriyor. Nesnelerden olu\u015fan bir dil: Terimler yaln\u0131zca bir d\u0131\u015f belirti, bir belge; ama Bay Palomar i\u00e7in biraz terim \u00f6\u011frenmek, g\u00f6zlerinin \u00f6n\u00fcnden ge\u00e7en nesneleri bir an durdurmak istedi\u011finde hep ba\u015fvurdu\u011fu ilk \u00f6nlemdir.<\/p>\n
Cebinden bir not defteri, bir dolmakalem \u00e7\u0131kart\u0131yor, adlar yazmaya koyuluyor, her ad\u0131n yan\u0131na g\u00f6r\u00fcnt\u00fcy\u00fc belle\u011fine ans\u0131tmaya yarayan bir s\u0131fat ekliyor; bi\u00e7imin kaba bir tasla\u011f\u0131n\u0131 \u00e7izmeyi de deniyor. Pave d’Air-vault yaz\u0131yor, “ye\u015fil k\u00fcf notunu d\u00fc\u015f\u00fcyor, d\u00fcz bir paralelkenar \u00e7izip, bir yan\u0131na “yakla\u015f\u0131k 4 cm,” notunu d\u00fc\u015f\u00fcyor; St-Maure yaz\u0131yor, “i\u00e7inde k\u00fc\u00e7\u00fck bir \u00e7ubuk olan, p\u00fct\u00fcrl\u00fc gri silindir,” notunu d\u00fc\u015f\u00fcyor, g\u00f6z karar\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcp “20 cm,” olduguna karar veriyor ve resmini \u00e7iziyor, sonra Chabicholi yaz\u0131yor ve resmini \u00e7iziyor.<\/p>\n
-Monsieur! Huhu! Monsieur!- Pembe giysili gen\u00e7 bir peynirci kad\u0131n, not defterine dalm\u0131\u015f Palomar\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda. Palomar’\u0131n s\u0131ras\u0131, s\u0131ra onda, uygunsuz davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 s\u0131ran\u0131n gerisindekiler izliyor ve b\u00fcy\u00fck kentlerde oturanlar\u0131n sokaklarda cirit atan geri zekal\u0131 say\u0131s\u0131n\u0131n gittik\u00e7e artmas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda tak\u0131nd\u0131klar\u0131 yar\u0131 alayc\u0131, yar\u0131 sab\u0131rs\u0131z havayla ba\u015flar\u0131n\u0131 sall\u0131yorlar.<\/p>\n
Vermeyi tasarlad\u0131\u011f\u0131 \u00f6zenli ve zengin sipari\u015f belle\u011finden u\u00e7up gidiyor; kekeliyor, kitle uygarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n tek d\u00fczeli\u011fi kendisini yeniden egemenli\u011fi alt\u0131na almak i\u00e7in bu karars\u0131zl\u0131k an\u0131n\u0131 bekliyormu\u015f gibi, en bilinende, en s\u0131radanda, en \u00e7ok tan\u0131t\u0131landa karar k\u0131l\u0131yor.<\/p>\n
l. F\u0131\u015fk\u0131, kesi\u015f kafas\u0131, don d\u00fc\u011fmesi. (\u00c7ev.)<\/p>\n
Palomar, Can Yay\u0131nlar\u0131<\/p>\n
T\u00fcrk\u00e7esi : Rekin Teksoy<\/p>\n
Bay Palomar, Paris’te bir peynircide s\u0131ra bekliyor. K\u00fc\u00e7\u00fck saydam kaplarda zeytinya\u011f\u0131na yat\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, \u00e7e\u015fitli ot ve baharat katk\u0131l\u0131 kimi k\u00fc\u00e7\u00fck ke\u00e7i peynirleri almak istiyor. M\u00fc\u015fteri kuyru\u011fu, en bilinmedik ve uyumsuz t\u00fcrlerin \u00f6rneklerinin sergilendi\u011fi bir tezgah boyunca ilerliyor.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"class_list":["post-278","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-palomar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.karasite.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/278","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.karasite.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.karasite.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.karasite.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.karasite.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=278"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.karasite.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/278\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.karasite.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=278"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.karasite.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=278"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.karasite.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=278"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}