Z: \u015eu anda olanlarda niteliksel bir de\u011fi\u015fim var m\u0131?<\/p>\n
San\u0131r\u0131m, niteliksel bir de\u011fi\u015fim var. Oslo s\u00fcreci 1998 y\u0131l\u0131nda \u0130srailli akademisyen Shlomo Ben-Ami taraf\u0131ndan net bir \u015fekilde tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131. Ben-Ami daha sonra Barak h\u00fck\u00fcmetine kat\u0131ld\u0131 ve 2000 yaz\u0131nda Camp David\u2019de Barak\u2019\u0131n ba\u015f arabulucusu oldu. Ben-Ami \u201cpratikte, Oslo anla\u015fmalar\u0131n\u0131n yeni-s\u00f6m\u00fcrgeci bir temele, birinin di\u011ferine sonsuza kadar ba\u011f\u0131ml\u0131 kalmas\u0131na dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131\u201d g\u00f6zlemledi. Bu ama\u00e7larla, Clinton-Rabin-Peres anla\u015fmalar\u0131, Filistinlilere \u201cneredeyse tamamen \u0130srail\u2019e ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k\u201d empoze ederek, \u201cba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k durumunu kal\u0131c\u0131 k\u0131lacak geni\u015fletilmi\u015f bir s\u00f6m\u00fcrgesel durum\u201d yaratmak i\u00e7in tasarland\u0131.<\/p>\n
Filistin Otoritesi\u2019nin fonksiyonu, \u0130srail yeni-s\u00f6m\u00fcrge konumundaki n\u00fcfusu kontrol etmekti. Bu \u015fekilde s\u00fcre\u00e7, Camp David \u00f6nerilerini de i\u00e7ine alarak, ad\u0131m ad\u0131m a\u00e7\u0131lmaya ba\u015flad\u0131. Clinton-Barak\u2019\u0131n belirsiz ve mu\u011flak pozisyonu burada \u201cdikkat \u00e7ekici\u201d ve \u201cy\u00fcce g\u00f6n\u00fcll\u00fc\u201d olarak duyuruldu. Ancak ger\u00e7eklere bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, \u0130srail\u2019de s\u0131k s\u0131k tarif edildi\u011fi gibi bir Batustan (G\u00fcney Afrika\u2019da, \u2018apartheid\u2019 d\u00f6neminde siyahlara gelecekte \u00f6zg\u00fcr olmas\u0131 i\u00e7in verilen topraklar) \u00f6nerisinden \u00f6teye gitmiyordu. Muhtemelen ABD\u2019de ilk ad\u0131mlarda haritalar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131ndan ka\u00e7\u0131n\u0131lmas\u0131n\u0131n nedeni de buydu. Clinton-Barak\u2019\u0131n, G\u00fcney Afrika\u2019n\u0131n \u2018apartheid\u2019\u0131n en kara g\u00fcnlerinde uygulad\u0131\u011f\u0131 Batustan t\u00fcr\u00fc yerle\u015fimlere do\u011fru bir ka\u00e7 ad\u0131m att\u0131\u011f\u0131 do\u011frudur. Camp David\u2019in hemen \u00f6ncesinde, Bat\u0131 \u015eeria Filistinlileri 200\u2019\u00fcn \u00fczerinde par\u00e7alanm\u0131\u015f alana hapsedildi. Clinton ve Barak bir iyile\u015ftirme \u00f6nerisinde bulundular: \u0130srail kontrol\u00fcnde \u00fc\u00e7 kanton kurulmas\u0131. Bu \u00fc\u00e7 kanton, neredeyse birbirlerinden ve Kud\u00fcs\u2019\u00fcn do\u011fusundaki d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc bir kantondan ve elbette Gazze\u2019den tamamen kopuk olacakt\u0131.<\/p>\n
Ama anla\u015f\u0131lan \u015fimdi bu plan Filistin Otoritesi\u2019nin yok edilmesi amac\u0131yla rafa kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f durumda. Clinton ve \u0130srailli i\u015fbirlik\u00e7ileri taraf\u0131ndan planlanan potansiyel Bantustan\u2019\u0131n kurumlar\u0131n\u0131n da y\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na geliyor; son bir ka\u00e7 g\u00fcnde y\u0131k\u0131lan kurumlara bir insan haklar\u0131 merkezi de eklendi. Bantustan\u2019lar\u0131n siyah liderlerine denk d\u00fc\u015fen Filistinli fig\u00fcrler de sald\u0131r\u0131 alt\u0131ndalar. \u00d6ld\u00fcr\u00fclmemelerinin nedeni de muhtemelen do\u011furaca\u011f\u0131 uluslararas\u0131 sonu\u00e7lardan \u00e7ekinilmesi. \u00d6nemli \u0130srailli akedemisyenlerden Ze\u2019ev Sternhell h\u00fck\u00fcmetin \u201cger\u00e7ekte s\u00f6m\u00fcrgeci politikas\u0131n\u0131 uygularken, beyaz polislerin G\u00fcney Afrika\u2019da apherteid s\u0131ras\u0131nda fakir b\u00f6lgeleri kontrol\u00fc alt\u0131na almas\u0131n\u0131 hat\u0131rlatan hareketlerini, sava\u015f olarak adland\u0131rmaktan art\u0131k utan\u00e7 duymad\u0131\u011f\u0131n\u0131\u201d yaz\u0131yor. Bu yeni siyaset, Clinton-Rabin-Peres \u00fc\u00e7l\u00fcs\u00fcn\u00fcn ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n Oslo \u201cbar\u0131\u015f s\u00fcrecinde\u201d G\u00fcney Afrika\u2019n\u0131n 40 y\u0131l \u00f6nce uygulad\u0131\u011f\u0131 Bantustan modeline ge\u00e7i\u015f arzular\u0131ndan da geri ad\u0131m at\u0131lmas\u0131 demek.<\/p>\n
Bu geli\u015fmelerin hi\u00e7biri son 10 y\u0131ld\u0131r yaz\u0131lan analizleri okuyanlar i\u00e7in s\u00fcrpriz de\u011fil. Bu analizlere, geli\u015fmeler ya\u015fand\u0131k\u00e7a Znet\u2019e d\u00fczenli olarak g\u00f6nderilen makaleler de dahil.<\/p>\n
\u0130srail liderli\u011finin bu programlar\u0131 nas\u0131l uygulayaca\u011f\u0131 ise belirsiz – san\u0131r\u0131m onlar i\u00e7in de.<\/p>\n
ABD ve Bat\u0131\u2019da \u0130srail\u2019i ve \u00f6zellikle de \u015earon\u2019u su\u00e7lamaya m\u00fcsait bir ortam var, ancak bu ne adaletli ne de pek d\u00fcr\u00fcst\u00e7e. \u015earon\u2019un ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi zul\u00fcmlerin pek \u00e7o\u011fu \u0130\u015f\u00e7i Partisi h\u00fck\u00fcmetleri alt\u0131nda yap\u0131ld\u0131. Peres, sava\u015f su\u00e7lusu olarak \u015earon\u2019a yakla\u015f\u0131yor. Daha da \u00f6tesi, temel sorumluluk son 30 y\u0131ld\u0131r Washington\u2019da yat\u0131yor. Bu hem genel diplomatik \u00e7er\u00e7eve hem de belirli harektler i\u00e7in ge\u00e7erli. \u0130srail, ancak efendisi Washington\u2019un arkadan belirledi\u011fi s\u0131n\u0131rlar dahilinde hareket edebilir.<\/p>\n
Z: 30 Mart tarihli G\u00fcvenlik Konseyi Karar\u0131\u2019n\u0131n anlam\u0131 nedir?<\/p>\n
Buradaki temel konu, \u0130srail\u2019in, Ramallah ve son sald\u0131r\u0131da i\u015fgal etti\u011fi di\u011fer Filistin b\u00f6lgelerinden hemen, ya da en az\u0131ndan bir son tarih verilerek, \u00e7ekilmesi i\u00e7in bir talep \u00e7\u0131k\u0131p \u00e7\u0131kmayaca\u011f\u0131yd\u0131. ABD\u2019nin pozisyonu ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak a\u011f\u0131r bast\u0131: \u201c\u0130srail birliklerinin Filistin \u015fehirlerinden \u00e7ekilmesi\u201d i\u00e7in zaman belirtilmeden sadece belirsiz bir \u00e7a\u011fr\u0131 yap\u0131ld\u0131. Karar metni bu nedenle ABD\u2019nin, bas\u0131nda da defalarca yenilenen duru\u015funa uygun d\u00fc\u015ft\u00fc: \u0130srail sald\u0131r\u0131 alt\u0131ndad\u0131r ve kendini savunma hakk\u0131na sahiptir, ancak Filistinlileri cezaland\u0131rmakta \u00e7ok ileri gitmemelidir, en az\u0131ndan bunu alenen yapmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 olduk\u00e7a g\u00fc\u00e7 olan ger\u00e7ekler ise olduk\u00e7a farkl\u0131. Filistinliler, \u015fimdi 35. y\u0131l\u0131na girmi\u015f olan \u0130srail i\u015fgali alt\u0131nda hayatta kalmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Bu s\u00fcre\u00e7, ABD\u2019nin askeri ve ekonomik deste\u011fi, uzun vadeli uluslararas\u0131 bir uzla\u015fmayla siyasi bir anla\u015fmaya var\u0131lmas\u0131na neden olan diplomatik koruma sayesinde \u00e7ok daha sert ve ac\u0131mas\u0131z ge\u00e7ti. Bu kar\u015f\u0131la\u015fmada en ufak bir simetri bile yok, ve ya\u015fananlar\u0131 \u0130srail\u2019in kendini savunmas\u0131 olarak de\u011ferlendirmek, g\u00fc\u00e7 \u00e7\u0131karlar\u0131 ad\u0131na standard \u00e7arp\u0131tma metodlar\u0131n\u0131n da \u00f6tesine ge\u00e7iyor. Filistin ter\u00f6r\u00fcn\u00fcn 30 y\u0131ld\u0131r hakl\u0131 olarak \u00e7ok \u015fiddetli bir \u015fekilde k\u0131nan\u0131yor olmas\u0131 da temel ger\u00e7ekleri de\u011fi\u015ftirmiyor.<\/p>\n
Dikkatli bir \u015fekilde merkezi konular\u0131 d\u0131\u015farda b\u0131rakan 30 Mart Karar\u0131, b\u00fcy\u00fck s\u00fcrpriz olarak kar\u015f\u0131lanan ve sadece ABD taraf\u0131ndan her zamanki gibi veto edilmemesiyle de\u011fil, \u015fahsen Washington taraf\u0131ndan haz\u0131rlanmas\u0131yla olumlu de\u011ferlendirilen 12 Mart tarihli G\u00fcvenlik Konseyi karar\u0131na benziyor. Bu karar bir Filistin devleti \u201cvizyonu\u201dnun olu\u015fturulmas\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulunuyordu. Apartheid rejiminin 40 y\u0131l \u00f6nce sadece bir \u201cvizyon\u201ddan bahsetmeyip, bug\u00fcn ABD ve \u0130srail\u2019in i\u015fgal alt\u0131ndaki topraklarda kurmay\u0131 planlad\u0131klar\u0131 devlet kadar uygulanabilir ve me\u015fru devletleri siyahlar\u0131n y\u00f6netimine vermi\u015f olmas\u0131 nedeniyle, karar, G\u00fcney Afrika\u2019daki seviyeye bile ula\u015fmad\u0131.<\/p>\n
Z: ABD \u015fimdi ne yapacak? Bu nazik durumda ABD\u2019nin hangi \u00e7\u0131karlar\u0131 tehliye d\u00fc\u015febilir?<\/p>\n
ABD k\u00fcresel bir g\u00fc\u00e7. \u0130srail ve Filistin\u2019de olanlar ise i\u015fin tali y\u00f6n\u00fc. ABD politikas\u0131n\u0131 etkileyecek pek \u00e7ok fakt\u00f6r var. Bu b\u00f6lgede en \u00f6nemli etken, d\u00fcnyan\u0131n temel enerji kaynaklar\u0131n\u0131n kontrol edilmesi. ABD-\u0130srail ili\u015fkisi bu ba\u011flamda \u015fekillendi. 1958 itibariyle, Ulusal G\u00fcvenlik Konseyi, y\u00fckselen Arap milliyet\u00e7ili\u011fine muhalefet etmenin \u201cmant\u0131kl\u0131 sonucu\u201dnun, Ortado\u011fu\u2019da Bat\u0131 yanl\u0131s\u0131 olarak kalan tek g\u00fcc\u00fc \u0130srail\u2019i desteklemekten ge\u00e7ti\u011fini g\u00f6rd\u00fc. Bu bir abartma, ama \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc D\u00fcnyan\u0131n her yerinde oldu\u011fu gibi burada da yerel milliyet\u00e7ili\u011fi temel tehdit olarak g\u00f6ren genel stratejik analizin de bir do\u011frulamas\u0131. Bu tehdit, \u00e7o\u011funlukla bir i\u00e7 kay\u0131t ama\u00e7l\u0131 propoganda terimi olarak kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n bilinmesine ve So\u011fuk Sava\u015f konular\u0131n\u0131n 1958 y\u0131l\u0131ndaki hayatili\u011finin art\u0131k marjinelle\u015fmesine kar\u015f\u0131n tipik bir \u015fekilde \u201ckom\u00fcnist\u201d olarak adland\u0131r\u0131l\u0131yor. \u0130ttifak, 1967 y\u0131l\u0131nda, ABD taraf\u0131ndan K\u00f6rfez b\u00f6lgesindeki dominasyonuna ciddi bir tehdit olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc Arap milliyet\u00e7ili\u011finin temel g\u00fc\u00e7leri \u0130srail taraf\u0131ndan imha edildi\u011finde, s\u0131k\u0131la\u015ft\u0131. Sorunlar SSCB\u2019nin \u00e7\u00f6kmesinden sonra da s\u00fcrd\u00fc. \u015eu anda ABD-\u0130srail-T\u00fcrkiye ittifak\u0131 ABD stratejisinin merkezini olu\u015fturuyor, \u0130srail neredeyse bir ABD \u00fcss\u00fc olarak faaliyet g\u00f6steriyor ve ABD\u2019nin askerile\u015fmi\u015f y\u00fcksek teknoloji ekonomosi ile i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015f durumda.<\/p>\n
Bu tutarl\u0131 \u00e7er\u00e7eve i\u00e7erisinde, ABD do\u011fal olarak \u0130sraillilerin Filistinlileri bast\u0131rmas\u0131n\u0131 ve i\u015fgal alt\u0131ndaki topraklar\u0131n entegre edilmesini destekliyor. Bu deste\u011fe, -duruma g\u00f6re \u00f6zel siyaset de\u011fi\u015fikleri yap\u0131lmas\u0131 gerekse de- BenAmi taraf\u0131ndan temel hatlar\u0131 \u00e7izilen yeni-s\u00f6m\u00fcrgeci proje de dahil. \u015eu anda, Bush\u2019un planlamac\u0131lar\u0131, diplomatik \u00e7\u00f6z\u00fcme giden ya da en az\u0131ndan \u015fiddeti azaltacak basamaklar\u0131 t\u0131kamay\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyorlar; Mitchell plan\u0131n\u0131n uygulamaya ge\u00e7irilmesi ve \u015fiddetin azalt\u0131lmas\u0131 i\u00e7in uluslararas\u0131 g\u00f6zlemcilerin b\u00f6lgeye yerle\u015ftirilmesi konusunda 15 Aral\u0131k 2001 tarihli G\u00fcvenlik Konseyi Karar\u0131\u2019n\u0131n ABD taraf\u0131ndan veto edilmesinin anlam\u0131 buydu. Benzer nedenlerle ABD, Cenevre\u2019de 5 Aral\u0131k\u2019ta ger\u00e7ekle\u015ftirilen ve D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Cenevre Konvansiyonu\u2019nun i\u015fgal alt\u0131ndaki topraklar\u0131 da kapsad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bu nedenle kritik \u00f6nem ta\u015f\u0131yan ABD-\u0130srail hareketlerini sava\u015f su\u00e7lar\u0131 olarak tan\u0131mlayan Konvansiyonu ciddi olarak \u00e7i\u011fnedi\u011fini kabul eden uluslararas\u0131 toplant\u0131lar\u0131 (ki bu toplant\u0131lara AB \u00fclkeleri, hatta \u0130ngiltere bile kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131) boykot etmi\u015fti.<\/p>\n
Bu karar, BM G\u00fcvenlik Konseyi\u2019nin Ekim 2000 tarihinde, ABD\u2019nin \u00e7ekimser kalmas\u0131yla, Konvansiyon\u2019un i\u015fgal alt\u0131ndaki topraklar\u0131 da kapsad\u0131\u011f\u0131 karar\u0131n\u0131n yinelenmesiydi. Bu ayn\u0131 zamanda George Bush\u2019un, BM b\u00fcy\u00fckel\u00e7isi oldu\u011fu d\u00f6nemde, ABD\u2019nin resmi pozisyonuydu da. ABD bu gibi durumlarda, uluslararas\u0131 hukuk kurallar\u0131n\u0131n temel prensiplerine kamuoyu \u00f6n\u00fcnde kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yor duruma d\u00fc\u015fmemek i\u00e7in, \u00f6zellikle de anla\u015fmalarla ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu kurallara kar\u015f\u0131 davranmamak amac\u0131yla; mesela Naziler\u2019in sava\u015f su\u00e7lar\u0131 nedeniyle, i\u015fgal ettikleri topraklarda yapt\u0131klar\u0131 i\u00e7in cezaland\u0131r\u0131lmalar\u0131 i\u00e7in att\u0131\u011f\u0131 imzalara ters d\u00fc\u015fmemek kayg\u0131s\u0131yla, d\u00fczenli olarak, \u00e7ekimser kalmay\u0131 ya da boykot etmeyi tercih ediyor: Medya ve entellekt\u00fcel k\u00fclt\u00fcr, genelde istenmeyen ger\u00e7eklerden olu\u015fan kendi boykotunu olu\u015fturuyor: ABD h\u00fck\u00fcmetinin yasal olarak resmi anla\u015fmalar\u0131 ihlal edenleri, kendi siyasi kadrolar\u0131 dahil, cezaland\u0131rma zorunlulu\u011fu oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fini g\u00f6rmezden gelmeleri gibi.<\/p>\n
Bu sadece k\u00fc\u00e7\u00fck bir \u00f6rnek. Bu arada, g\u00fc\u00e7 ve ter\u00f6r kullan\u0131larak i\u015fgalin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesi i\u00e7in silah ve ekonomik destek ak\u0131\u015f\u0131 kesintisiz olarak s\u00fcrd\u00fcr\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n
Z: Arap zirvesi konusundaki fikriniz nedir?<\/p>\n
Arap zirvesi, uluslararas\u0131 konsensusu sa\u011flayan temel prensiplerin tekrarlanmas\u0131ndan olu\u015fan Suudi Arabistan plan\u0131n\u0131n genel kabul\u00fcne yol a\u00e7t\u0131. Bu prensiplerin ba\u015f\u0131nda, \u0130srail\u2019in, \u0130srail ve yeni kurulacak bir Filistin devleti ba\u015fta olmak \u00fczere, b\u00f6lgedeki her devletin haklar\u0131n\u0131 garanti alt\u0131na alacak, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 tan\u0131nan s\u0131n\u0131rlar i\u00e7erisinde bar\u0131\u015f ve g\u00fcvenli\u011fi sa\u011flayacak (BM 242 say\u0131l\u0131 karar\u0131n\u0131n, Filistin devletini de ekleyerek yenilenen temel s\u00f6zleri), genel bir bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde i\u015fgal etti\u011fi topraklardan geri \u00e7ekilmesi yer al\u0131yor. Bunda yeni bir \u015fey yok. Bunlar, G\u00fcvenik Konseyi\u2019nin 1976 y\u0131l\u0131nda ald\u0131\u011f\u0131 kararda yer alan ve aralar\u0131nda Arap d\u00fcnyas\u0131, FK\u00d6, Avrupa, Sovyet blo\u011fu, tarafs\u0131zlar ve asl\u0131nda konuya \u00f6nem veren herkesin bulundu\u011fu, d\u00fcnyan\u0131n neredeyse tamam\u0131 taraf\u0131ndan destek g\u00f6ren maddelerden olu\u015fuyor. Bu tasar\u0131, \u0130srail taraf\u0131ndan reddedilmi\u015f ve ABD taraf\u0131ndan da veto edilerek, bildik nedenlerle, tarih sahnesinden de vetolanm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n
ABD inkarc\u0131l\u0131\u011f\u0131 asl\u0131nda 5 y\u0131l \u00f6ncesine, \u015eubat 1971\u2019e dayan\u0131yor. O zaman, M\u0131s\u0131r Devlet Ba\u015fkan\u0131 Sedat, \u0130srail\u2019e, M\u0131s\u0131r topraklar\u0131ndan \u00e7ekilmesi kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131, di\u011fer i\u015fgal alt\u0131ndaki topraklar\u0131n durumunu ve Filistin sorununu bile ortaya getirmeden, tam bir bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131 \u00f6nerisiyle gelmi\u015fti. \u0130srail\u2019in \u0130\u015f\u00e7i Partisi h\u00fck\u00fcmeti, bunu e\u015fi benzeri bulunmaz bir bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131 olarak de\u011ferlendirdi, ancak Bat\u0131 Sina\u2019daki yerle\u015fimlerini geni\u015fletmek amac\u0131yla reddetti. Ve bu plan\u0131n\u0131n\u0131 uygulamaya soktu, bu da 1973 sava\u015f\u0131na neden oldu. Askeri i\u015fgal alt\u0131nda tutulan Filistinliler i\u00e7in uygulanacak plan, kabinesindeki meslekta\u015flar\u0131na, Filistin sorununa sempatik bak\u0131\u015f\u0131yla tan\u0131nan \u0130\u015f\u00e7i Partisi liderlerinden Moshe Dayan taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131kland\u0131. \u0130srail \u015funu a\u00e7\u0131k\u00e7a s\u00f6ylemelidir ki \u201c\u00c7\u00f6z\u00fcm\u00fcm\u00fcz yok, k\u00f6pek gibi ya\u015famaya devam etmek zorundas\u0131n\u0131z ve her kim ayr\u0131l\u0131p gitmek isterse, bu s\u00fcrecin nereye varaca\u011f\u0131n\u0131 beklemeye haz\u0131r\u0131z.\u201d Bu \u00f6neriyi takiben, i\u015fgalin s\u00fcrekli hale getirilmesi, a\u015fa\u011f\u0131lanma, gurur k\u0131r\u0131c\u0131 davran\u0131\u015flar, i\u015fkence, ter\u00f6r, mala zarar verme, zorunlu yer de\u011fi\u015ftirme, temel kaynaklar\u0131n, \u00f6zellikle de suyun ele ge\u00e7irilmesi temel prensip haline getirildi.<\/p>\n
Sedat\u2019\u0131n 1971\u2019deki teklifi, ABD siyasetini onaylad\u0131, ancak Kissinger bir satran\u00e7 terimi olan \u201cPat\u201d ad\u0131n\u0131 verdi\u011fi kendi tercihini kurmakta ba\u015far\u0131l\u0131 oldu: G\u00f6r\u00fc\u015fme yok, sadece g\u00fc\u00e7 var. \u00dcrd\u00fcn\u2019\u00fcn bar\u0131\u015f teklifleri de geri \u00e7evrildi. O zamandan beri, resmi ABD g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc uluslararas\u0131 konsesusu \u00e7ekilme konusunda tutmak oldu (Clinton, BM kararlar\u0131n\u0131 ve uluslararas\u0131 hukukun gereklerini fiili olarak fesh edene kadar). Ancak pratikte, siyaset Kissinger \u00e7izgisini takip etti; Kissinger\u2019\u0131n temel sorumlulu\u011funu ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 1973 sava\u015f\u0131n\u0131n, Ben-Ami \u015fartlar\u0131yla yapt\u0131\u011f\u0131 gibi, sadece mecbur kal\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015fmelere kat\u0131lmak.<\/p>\n
Resmi doktrin bize, sanki problem Arap devletleri ve FK\u00d6\u2019ym\u00fc\u015f gibi, bu \u00fclkelerin tek amac\u0131 \u0130srail\u2019i denize d\u00f6kmekmi\u015f gibi, Arap zirvesine dikkatimizi toplamam\u0131z\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor. Haberler, temel sorunu Arap d\u00fcnyas\u0131ndaki, \u00e7ekinceler gibi g\u00f6steriyor. Arap devletlerinin ve FK\u00d6\u2019n\u00fcn lehinde s\u00f6ylenebilecek pek az \u015fey var, ancak bu iddialar basit bir \u015fekilde ger\u00e7ek d\u0131\u015f\u0131, ge\u00e7mi\u015f kay\u0131tlara bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bu ger\u00e7ek ortada.<\/p>\n
Daha ciddi bas\u0131n yay\u0131n organlar\u0131, Suudi plan\u0131n\u0131n geni\u015f bir bi\u00e7imde, Araplar\u0131n \u0130srail\u2019in varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 reddeden anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 baltalayan 1981 y\u0131l\u0131ndaki Suudi Fahd Plan\u0131\u2019n\u0131 yineledi\u011fini fark ettiler. 1981 plan\u0131, \u0130srail taraf\u0131ndan, genel bas\u0131n\u0131n bile \u201chisterik\u201d dedi\u011fi bir tav\u0131rla, ABD\u2019nin deste\u011fiyle, reddedilmi\u015fti. Bu tav\u0131ra \u015eimon Peres ve di\u011fer s\u00f6zde g\u00fcvercinlerin de Fahd plan\u0131n\u0131n \u201c\u0130srail\u2019in varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 k\u00f6k\u00fcnden tehdit etti\u011fi\u201d gerek\u00e7esiyle kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmalar\u0131n\u0131 ekleyebiliriz. Histeri tespitinin bir di\u011fer belirtisi de, yine bir g\u00fcvercin olarak tan\u0131nan \u0130srail Cumhurba\u015fkan\u0131 Haim Herzog\u2019un tepkisi olmu\u015ftu. Herzog, Fahd plan\u0131n\u0131n ger\u00e7ek yazar\u0131n\u0131n FK\u00d6 oldu\u011funu s\u00f6ylemi\u015f ve kendisi BM\u2019de b\u00fcy\u00fckel\u00e7iyken, 1976 y\u0131l\u0131nda FK\u00d6 taraf\u0131ndan \u201chaz\u0131rlat\u0131lan\u201d BM G\u00fcvenlik Konseyi karar\u0131ndan bile a\u015f\u0131r\u0131 oldu\u011fu su\u00e7lamas\u0131nda bulunmu\u015ftu. Bu iddialar\u0131n ger\u00e7ek olma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck, ancak bunlar, ABD taraf\u0131ndan desteklenen, \u0130srailli g\u00fcvercinlerin taraf\u0131nda, siyasi \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn ne kadar korkutucu oldu\u011funun bir g\u00f6stergesi. Bu durumda temel problemin k\u00f6k\u00fc, \u015fimdi oldu\u011fu gibi, \u0130srail\u2019in, Suudi \u00f6nerisinde oldu\u011fu gibi, uluslararas\u0131 konsensusu sa\u011flayacak siyasi bir \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc s\u00fcrekli olarak reddetmesini destekleyen Washington\u2019a dayan\u0131yor.<\/p>\n
Bu gibi temel ger\u00e7eklerin tart\u0131\u015fmalara girmesine izin verilene kadar, standard sapt\u0131rmac\u0131l\u0131\u011f\u0131 kayd\u0131rarak ve hilekarl\u0131kla s\u00fcrecek tart\u0131\u015fmalar amac\u0131n\u0131n alt\u0131nda kalacakt\u0131r. Ve biz bu tart\u0131\u015fman\u0131n i\u00e7ine \u00e7ekilmemeliyiz. \u00d6rne\u011fin, Arap zirvesindeki geli\u015fmelerin ciddi bir sorun olu\u015fturaca\u011f\u0131 faraziyesine inanmak gibi. \u00d6nemi vard\u0131r elbet, ama ikincil derecede. Birincil derecede \u00f6nemli sorunlar burada ve bizim sorumlulu\u011fumuz, bunlarla y\u00fczle\u015fmek ve u\u011fra\u015fmak, topu ba\u015fkalar\u0131na atmaya \u00e7al\u0131\u015fmak de\u011fil.<\/p>\n
2 Nisan 2002<\/p>\n
NTVMSNBC.COM’dan al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Z: \u015eu anda olanlarda niteliksel bir de\u011fi\u015fim var m\u0131? San\u0131r\u0131m, niteliksel bir de\u011fi\u015fim var. Oslo s\u00fcreci 1998 y\u0131l\u0131nda \u0130srailli akademisyen Shlomo Ben-Ami taraf\u0131ndan net bir \u015fekilde tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131. Ben-Ami daha sonra Barak h\u00fck\u00fcmetine kat\u0131ld\u0131 ve 2000 yaz\u0131nda Camp David\u2019de Barak\u2019\u0131n ba\u015f arabulucusu oldu. Ben-Ami \u201cpratikte, Oslo anla\u015fmalar\u0131n\u0131n yeni-s\u00f6m\u00fcrgeci bir temele, birinin di\u011ferine sonsuza kadar ba\u011f\u0131ml\u0131 kalmas\u0131na […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[21],"tags":[],"class_list":["post-157","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-noam-chomsky"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.karasite.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/157","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.karasite.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.karasite.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.karasite.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.karasite.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=157"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.karasite.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/157\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.karasite.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=157"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.karasite.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=157"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.karasite.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=157"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}